قرآن در قرآن - فرقانی حیدری - الصفحة ٤٥
امورى است كه مردم در امر هدايت خود بدان محتاجند؛ مانند: معارف مربوط به مبدأ و معاد و اخلاق فاضله و شرايع الهى و داستانها و مواعظ. پس قرآن بيانگر همه اين امور است. «١» ايشان سپس به قول ديگرى كه معتقد است منظور از «كلّ شىء» اعمّ از معارف و احكام دينى است اشاره كرده، مىنويسد:
قرآن كريم با دلالت لفظى (و ظاهر آياتش) بر بيشتر از آنچه گفتهاند (بيان مطالب مربوط و لازم براى هدايت) دلالت ندارد، ليكن در روايات آمده كه قرآن تبيان هر چيزى است و علم آنچه بوده، هست و خواهد شد، همه در قرآن است و اگر اين روايات صحيح باشد، لازمهاش اين مىشود كه مراد از «تبيان» اعمّ از بيان به طريق دلالت لفظى (و ظاهر آيات) مىباشد و هيچ بعدى هم ندارد كه در قرآن كريم اشارات و امورى باشد كه آن اشارات از اسرار و نهفتههايى كشف كند كه فهم عادى و متعارف نتواند آن را درك نمايد. «٢» يكى از وجوهى كه در جامعيّت قرآن مطرح است، جامعيّت آن نسبت به كتب آسمانى پيشين است؛ يعنى: همانگونه كه خداوند قرآن را مهيمن و مسلّط بر كتب آسمانى پيشين معرفى كرده، تمامى معارف موجود در آنها، به نحوى كاملتر در قرآن آمده است. علاوهبر آن، در قرآن به معارف و احكامى اشاره شده كه در آن كتب نيامده است.
مصونيت از تحريف حفظ قرآن مجيد از تحريف و هر نوع كاستى يا افزايش در تمام مراحل نزول و ابلاغ و همچنين در زمانهاى پس از ابلاغ، از ناحيه خداوند متعال تضمين شده است. براى تشريح مطلب، آن را در دو مرحله پيش از ابلاغ به مردم و پس از آن مورد بررسى قرار مىدهيم:
الف- صيانت در مرحله نزول و ابلاغ: واسطه نزول قرآن مجيد، جبرئيل عليه السلام بوده