قرآن در قرآن - فرقانی حیدری - الصفحة ٥٠
و شايسته هيچ انسانى نيست كه خدا با او سخن گويد، مگر از راه وحى يا از پشت حجاب يا رسولى مىفرستد و به فرمان او، آنچه را بخواهد وحى مىكند. او بلندمرتبه و حكيم است.
براساس اين آيه شريفه، وحيى را كه خداوند بر پيامبران نازل مىكند، مىتوان اينگونه دستهبندى كرد:
١- وحيى كه در آن هيچ واسطهاى ميان خدا و بشر نباشد؛ ٢- وحيى كه از پشت حجاب شنيده شود؛ مانند سخن گفتن خداوند با حضرت موسى عليه السلام در كوه طور از وراى درخت؛ ٣- وحيى كه در آن فرشتهاى واسطه نزول وحى از طرف خداوند بر پيامبرش باشد.
اكنون اين پرسش مطرح مىشود كه وحى قرآنى، كه بر پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله نازل مىشد، از كدام نوع بوده است؟
علّامه طباطبائى قدس سره در پاسخ به اين سؤال، معتقد است با توجه به آيه پس از اين آيه كه پيامبر صلى الله عليه و آله را به صورت «وَ كَذلِكَ اوْحَيْنا الَيْكَ ...» مخاطب ساخته، وحى خداوند بر پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله به هر سه نوع مزبور بوده است. «١» هنگام دريافت وحى مستقيم و بدون واسطه حالتى بسيار سخت بر پيامبر صلى الله عليه و آله عارض مىشد، آن حضرت غرق در عرق مىگشت و حالتى شبيه غشوه پيدامىكرد. امام صادق عليه السلام در تفسير آيه «انَّا سَنُلْقى عَلَيْكَ قَوْلًا ثَقيلًا» «٢» مىفرمايد:
اين حالت هنگامى بود كه وحى بر پيامبر صلى الله عليه و آله نازل مىشد و ميان او و خدا ملكى واسطه نبود و در اين هنگام، حالتى شبيه غشوه بر او عارض مىگرديد. «٣» آسانترين و راحتترين نوع وحى براى رسول خدا صلى الله عليه و آله وقتى بود كه وحى توسط فرشته امين بر آن حضرت نازل مىشد. در روايتى، خود آن رسول گرامى صلى الله عليه و آله به اين