قرآن در قرآن

قرآن در قرآن - فرقانی حیدری - الصفحة ٣٦

توسط پيامبران عليهم السلام، به اذن خدا انجام مى‌گرفت. «١» وجوه اعجاز قرآن كريم‌ درباره ابعاد اعجاز قرآن مجيد، دانشمندان نكاتى مطرح كرده‌اند كه در اين‌جا، به بعضى از آن‌ها اشاره مى‌كنيم:
الف- فصاحت و بلاغت: قرآن كريم در شرايطى بر پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله نازل شد كه مردم عربستان سخت شيفته ادبيات بودند، به‌ويژه «شعر» نزد آنان ارج و منزلت والايى يافته بود و در اين زمينه، زيباترين آثار هنرى را مطابق با فرهنگ خود پديد مى‌آوردند و ممتازترين شعرهاى خود را به ديوار كعبه مى‌آويختند كه «معلّقات» ناميده مى‌شد. در چنين اوضاعى، قرآن كريم بر پيامبر صلى الله عليه و آله نازل شد، با اين ادعا كه هيچ يك از سخنوران و قهرمانان ميدان فصاحت و بلاغت نخواهد توانست به رقابت با آن بپردازد و اين «نشانه» و «آيه» اى است بر آن‌كه قرآن، كلام خداست.
اعراب لجوج و متعصّب آن زمان، كه بر افتخارات خود سرسختانه پاى مى‌فشردند، در برابر عظمت و جذابيت اين «معجزه» بزرگ، خلع سلاح شدند. سخن‌شناسان نكته‌سنج و شاعران كهنه‌كار كه ديدند با شعر و نثر ادبى نمى‌توان به جنگ «معجزه» رفت، از مقابله با قرآن بازايستادند و از آن پس، مشركان و كفرپيشگان مكّه هر چند با تمام توان و با شيوه‌هاى ناجوانمردانه تبليغاتى، حصر اقتصادى، درگيرى نظامى و هرگونه آزار و شكنجه‌اى با قرآن و حاميانش مبارزه مى‌كردند، اما در آشكار و نهان به شنيدن قرآن روى مى‌آوردند، بر حلاوت و طراوت آن اعتراف مى‌كردند «٢» و بر آستانه‌