قرآن در قرآن - فرقانی حیدری - الصفحة ٢٣
قرآن سخن خداست، داراى منزلت وپايگاه بلند مىباشد يا اينكه قرائت هر سورهاى موجب بلندى مرتبه و برترى منزلت قارى آن مىشود تا به آخرين مرتبه كمال و منزلت عالى برسد. «١» تعداد سورههاى قرآن: قرآن داراى ١١٤ سوره است كه با سوره «حمد» آغاز مىشود و با سوره «ناس» پايان مىيابد. ناگفته نماند كه چنين ترتيبى، ترتيب نزول آنها نيست، بلكه ترتيبى است كه در تدوين سورهها مراعات شده است.
نكته شايان توجه آنكه در برخى از روايات، سوره انفال و توبه را كه بين آن دو «بسمالله الرحمن الرحيم» نيامده، يك سوره دانستهاند. همچنين در روايات ائمّه اطهار عليهم السلام سورههاى «ضحى» و «انشراح» يك سوره و سورههاى «فيل» و «ايلاف» نيز يك سوره محسوب شدهاند و به همين دليل، فقهاى شيعه نيز با توجه به اينكه در نماز خواندن يك سوره كامل واجب است، خواندن يكى از آنها را كافى ندانستهاند. «٢» اسامى سورهها: درباره نامگذارى سورهها، دو نظريه وجود دارد: بيشتر علما بر اين عقيدهاند كه اسامى سورهها به بيان رسول اكرم صلى الله عليه و آله و از طريق وحى تعيين شده است، ولى عدّه بسيار كمى آن را عمل صحابه مىدانند. «٣» كوچكترين و بزرگترين سورهها: كوچكترين سوره قرآن «كوثر» با سه آيه و بزرگترين آنها «بقره» با ٢٨٦ آيه است.
سورههاى سجدهدار: در چهار سوره از قرآن آياتى وجود دارد كه به آيات سجده معروفند. اين چهار مورد عبارتند از: سورههاى سجده آيه ١٥، فصّلت آيه ٣٧، نجم آيه ٦٢ و علق آيه ١٩.
اين چهار سوره را «عزائم» مىنامند و اگر انسان هر يك از چهار آيه مذكور را بهطور كامل بخواند يا بدان گوش فرا دهد، واجب است پس از تمام شدن آيه، بىدرنگ سجده كند. «٤» چهارده آيه ديگر در قرآن وجود دارد كه داراى سجده مستحب است. آيات سجده، چه واجب و چه مستحب، در حاشيه قرآنها مشخص گرديده است.