قرآن در قرآن - فرقانی حیدری - الصفحة ١٧
«شفا» معمولًا در مقابل بيمارىها، عيبها، و نقصها است. بنابراين، نخستين كارى كه قرآن- كتاب موعظه حق- در وجود انسانها انجام مىدهد، پاكسازى انواع بيمارىهاى فكرى و اخلاقى و شفادادن درونها از بيمارىهاى روحى است. پساز پاكسازى و شفا، نوبت هدايت بهسوى معارف حق، اخلاق شايسته و اعمال بايسته است. سپس مرحله «رحمت» فرا مىرسد كه مرحله خو گرفتن به اخلاق الهى و جوانهزدن شكوفههاى فضايل انسانى در وجود افرادى است كه تحت تربيت قرآن قرار گرفتهاند.
به تعبير ديگر، «شفا» اشاره به «پاكسازى»، و «رحمت» اشاره به «نوسازى» است و به تعبير عُرفا، اوّلى به مقام «تخليه» و دومى به مقام «تحليه» اشاره مىكند. «١» حكيم:
«تِلْكَ اياتُ الْكِتابِ الْحَكيمٍ» «٢» اين آيات كتاب حكيم است (كتابى پرمحتوا و استوار)! توصيف قرآن به «حكيم» يا به دليل استحكام محتواى آن است كه هرگز باطل به آن راه نمىيابد، هرگونه خرافه را از خود دور مىسازد، جز حق نمىگويد و جز به راه حق دعوت نمىكند و يا به دليل آن است كه اين قرآن همچون دانشمند حكيمى است كه در عين خاموشى، با هزار زبان سخن مىگويد، تعليم مىدهد، موعظه مىنمايد، تشويق و انذار مىكند، داستانهاى عبرتانگيز مىگويد و خلاصه، به تمام معنا، داراى حكمت است.
گفتنى است هيچ مانعى ندارد كه هر دو معناى «حكمت» در آيه مزبور، منظور شده باشد.
بيانگر همه چيز:
«وَ نَزَّلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ تِبْياناً لِكُلِّ شَىْءٍ وَ هُدىً وَ رَحْمَةً وَ بُشْرى لِلْمُسْلِمينَ» «٣» و ما اين كتاب را بر تو نازل كرديم كه بيانگر همه چيز، و مايه هدايت و رحمت و بشارت براى مسلمانان است!