پَست بوده و به مقدار ضرورت مورد استفاده قرار دهد؛ و بدبختان سياه‌دل بر دنيا مغرور گشته و بر آن اعتماد كرده و چه بسا آن را منتهاى آرزوى خود دانسته، كه در حقيقت به چيزى غير از آن نمى‌انديشند.

* خلاصه آنكه مؤمن در اين دنيا مورد انواع بلاها و آزمايشات قرار مى‌گيرد، كه در اثر آن تزكيه و خالص گشته تا در قيامت با آسايش كامل منزل گزيند؛ و معصيت كاران متخلّف در اين دنيا برخوردار از انواع ماديات رفاهى، رياستى، تجمّلاتى، و به لذّت‌هاى ظاهرى زودگذر سر گرم مى‌باشند، همچنانكه رسول اكرم صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ فرمود:

«الدُّنْيَا سِجْنُ الْمُؤْمِنِ وَ جَنَّةُ الْكَافِرِ، وَ الْمَوْتُ جِسْرُ هَؤُلَاءِ إِلَى جَنَانِهِمْ، وَ جِسْرُ هَؤُلَاءِ إِلَى جَحِيمِهِمْ»[١]؛

دنيا براى مؤمن (در هر موقعيتى كه باشد، نسبت به مقامات آخرتش) زندان است؛ و براى كافر (در هر موقعيتى كه باشد، نسبت به عذاب و عقاب‌هاى آخرتش) بهشت مى‌باشد، مرگ همچون پُلى است كه مؤمنان را به بهشت و كافران را به دوزخ هدايت مى‌كند.

* بلاها، مشكلات و امراض براى مؤمن در هر مرتبه و موقعيتى كه باشد، يا به علّت تطهير و پاكى از گناهان و لغزش‌هاست؛ و يا به جهت ترفيع درجه و مقامات آخرتى است؛ و يا هر دوى آنها خواهد بود، همچنان كه امير المؤمنين علىّ عَلَيْهِ السَّلَامُ به يكى از اصحاب خود به نام عبد اللّه بن يحيى، فرمود:

«يَا عَبْدَ اللَّهِ! الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَعَلَ تَمْحِيصَ ذُنُوبِ شِيعَتِنَا فِي الدُّنْيَا بِمِحَنِهِمْ، لِتَسْلِمَ [لَهُمْ‌] طَاعَاتُهُمْ وَ يَسْتَحِقُّوا عَلَيْهَا ثَوَابَهَا»[٢]

؛ ستايش كن خداوندى را كه نجات و خلاصى شيعيان ما (اهل بيت عصمت و طهارات) را از گناهان، در سختى‌ها و مشكلات دنيوى قرار داده، تا آنكه عبادات و اعمالشان قبول و سالم بماند و در آخرت پاداش خود را دريافت دارند.

همچنين فرمود:

«وَ لَكِنَّ اللَّهَ يَخْتَبِرُ عِبَادَهُ بِأَنْوَاعِ الشَّدَائِدِ، وَ يَتَعَبَّدُهُمْ بِأَلْوَانِ الْمَجَاهِدِ، وَ

[١] - بحار الأنوار: ٦/ ١٥٤.

[٢] - تفسير منسوب به امام عسكري عَلَيْهِ السَّلَامُ: ٢٢، بحار الأنوار: ٦٧/ ٢٣٢ ح ٤٨.