حتى براى نماز، كولر و پنكه بخرند.[١] همچنين به اطرافيانش هشدار مى‌داد كه در مصرف كاغذ اسراف نكنيد.[٢] همه اين صرفه‌جويى‌ها در حالى انجام مى‌شد كه امام در مقايسه با مراجع ديگر، بيشترين شهريه را به طلاب پرداخت مى‌كرد و براى نخستن‌بار در تاريخ حيات حوزه نجف، حقوق طلبه‌ها را كه از ماهى صد تومان تجاوز نمى‌كرد، به حدود دو هزار تومان در ماه رساند.[٣]

از ديگر صفاتى كه از وى فردى بى‌نظير ساخته، صبر و خويشتندارى امام است. فرزند ايشان دراين‌باره گفته بود: در مجموع، امام از مسائلى كه خيلى تلخ بود، اوقاتشان زياد تلخ نمى‌شد و از مسائلى هم كه شيرين بود، خيلى خوشحال نمى‌شدند. تنها خود را مأمور به انجام تكليف مى‌دانست.[٤] خود ايشان در پاسخ به پرسش يكى از اطرافيان درمورد احتمال نگرانى از بحران‌هاى سياسى كشور فرموده بود: «من هيچ‌گاه مضطرب نمى‌شوم.»[٥] اهميت اين ويژگى، آن هنگام دانسته مى‌شود كه بدانيم امام با مسائل سياسى و نظامى چگونه روبه‌رو مى‌شد.

صفتى كه شايد بيش از ديگر صفات امام زبانزد خاص و عام بود، نظم ايشان است. نمونه‌هايى كه از نظم رفتارى امام نقل شده، به‌تنهايى گواه اين ادعاست كه از آن جمله، برنامه تقريباً ثابت زندگى شبانه‌روزى امام است. معروف است كه ايشان ثانيه‌ها را نيز رعايت مى‌كرد[٦] و اطرافيانش ساعت‌هاى خود را با رفتارهاى روزانه وى تنظيم مى‌كردند.[٧] يكى از افرادى كه مدتى همراه امام بوده، در مورد نظم زندگى ايشان مى‌گويد: ساعات شب و روز امام چنان تقسيم‌بندى شده بود كه ما مى‌توانستيم بى‌آنكه امام را ببينيم، بگوييم مشغول چه كارى است.

اما در زندگى اجتماعى، مهم‌ترين ويژگى امام خوشبينى وى به انسان‌هاست كه نتيجه آن مردم‌دوستى و مردم‌گرايى است. بى‌شك تأكيد امام بر رضايت مردم، حفظ حضور مردم و ضرورت رسيدگى به وضع آنها، گوياى اين مدعاست.

[١]. همان ج ١ و ٢.

[٢].« خاطرات حجت‌الاسلام عبدالعلى قرهى»، همان، ج ٣، ص ٤٦.

[٣]. همان، ج ٢، ص ٣٠٣.

[٤].« خاطرات آيت‌الله سيد على خامنه‌اى»، همان، ج ٣، ص ١٧٩.

[٥]. همان، ج ٣، ص ٣٢٧.

[٦].« خاطرات مرضيه حديدچى‌دباغ»، همان، ج ٢، ص ١٤١ و ٣٣٣.

[٧].« خاطرات سيد حميد روحانى»، همان، ص ٣٣٣.