بررسى ديدگاه‌هاى امام‌خمينى در مورد نوع و ساختار نظام جهانى، چگونگى روابط با كشورهاى خارجى و نحوه عمل دولت اسلامى در عرصه بين‌المللى، يكى از مباحث مهم در انديشه سياسى امام‌خمينى است. براى شناخت ديدگاه‌ها و مواضع امام در عرصه بين‌المللى و سياست خارجى بايد مبانى دينى و فقهى ايشان را شناخت؛ چه آنكه جهت‌گيرى‌هاى وى در حوزه روابط بين‌الملل و سياست خارجى از اين اصول و مبانى متأثر شده است.

در اين بخش ضمن بيان اصول و جهت‌گيرى‌هاى عمده امام‌خمينى در سياست خارجى و روابط بين‌الملل مى‌كوشيم تا به مبانى اعتقادى و فقهى اين اصول و مبانى بپردازيم.

اصول و بنيادهاى اعتقادى و فقهى كه جهت‌گيرى‌هاى امام در سياست خارجى را شكل داده، بدين‌شرح خلاصه مى‌شود.

الف) نفى سلطه بيگانگان يا تأكيد بر اصل نفى سبيل‌

قاعده نفى‌سبيل يكى از قواعد مهم فقه اسلام است كه براساس آن حق سلطه كافران بر مسلمانان نفى شده است. قاعده مزبور برگرفته از اين آيه است: «لن يجعل الله الكافرين على المؤمنين سبيلا:[١] خداوند براى كافران راه سلطه و نفوذ بر مسلمانان را قرار نداده است.»

امام‌خمينى براساس اين قاعده فقهى با هر نوع سلطه‌طلبى و مداخله بيگانگان در امور مسلمانان به‌شدت مخالفت مى‌كند. درواقع مخالفت امام با استعمار و قطع سلطه اجانب و نيز مخالفت با اتكا به قدرت‌هاى سلطه‌گر در اين راستاست.

[١]. نساء( ٤): ١٤١.