نظريه شناخت - اراکی، محسن - الصفحة ٩٥ - نقد روش ديالكتيك در شناخت
سيال، لطيف، بارد بالطبع است» و روشنترين نتيجه اين طرز تفكّر فرو ريختن پايه كليه معارف و علوم بشرى است.
د) درصورتىكه اصل «عينيت» مورد انكار قرار گيرد، شامل مفاهيم و تصوّرات موجود در انديشه معتقدان به روش ديالكتيك نيز خواهد شد، و بنابراين مفاهيمى نظير «ديالكتيك» يا «حركت» يا «حتميت» و امثال آنها بر نقيض خود نيز صادق خواهند بود، و بههمان اندازه كه اين مفاهيم از حقانيت و واقعيت برخوردارند مفاهيمى؛ نظير: «جمود» «ثبات» «سكون» و امثال آنها نيز از حقانيت و اعتبار برخوردار خواهند بود.
ه) درصورتىكه اصل «امتناع تناقض» مورد انكار قرار گيرد هيچ حقيقتى نخواهيم داشت كه نقيض آن صحيح نباشد، بنابراين نقيض كلّيه ادّعاهاى ماركسيستها و ديالكتسينها در تمام زمينههاى علوم معارف بههمان اندازهاى كه اين ادعاها از صحّت و درستى برخوردارند از صحّت و درستى برخوردار خواهند بود، بنابراين نفى خود اصل «تضاد» و ساير اصول ديالكتيك صحيح خواهد بود، بلكه بر مبناى تفكر ديالكتيكى نفى اين اصول لازم و حتمى است. انكار اصل امتناع تناقض تيشهاى است كه قبل از هر چيز ريشه انديشه معتقدان به آن را برمىكند.
و) درصورتى كه اصل «حركت» بر انديشهها حاكم باشد، و ثبات انديشههاى حقيقى نفى گردد، روش ديالكتيك كه خود نيز يك انديشه است از اين قاعده مستثنى نخواهد بود، و بهحكم حركت عمومى انديشهها اين انديشه نيز بايد جاى خود را به نفى خود بدهد.