نظريه شناخت - اراکی، محسن - الصفحة ٢٩ - دلايل لزوم تحقيق در مورد جهانبينى
٥. بىاعتقادى موجب ضرر احتمالى است، و دفع ضرر محتمل عقلًا واجب است[١].
تفصيل اين مطلب بدين قرار است:
الف) بىتفاوتى و لاابالگيرى در زندگى- ولو احتمالًا- موجب هلاكت و بدبختى ابدى انسان است، و بهراستى اگر سخن انبياء و وعد و وعيدهايى كه بهگوش ما رساندهاند واقعيت داشته باشد، چه شقاوت و هلاكتى در انتظار كسى است كه بىتفاوت و لاابالى باشد! و گذشته از سخن و پيام افراد صادق و صالحى چون انبياء اصولًا اين احتمال كه انسان در جهان مسئوليتى داشته باشد كه در صورت عدم انجام آن دچار هلاكت و بدبختى خواهد شد، احتمال معقول و نگران كنندهاى است.
ب) از آنجا كه در بىتفاوتى و لاابالىگرى احتمال ضرر است عقل طبق قانون عقلى «وجوب دفع ضرر محتمل» ما را موظّف به دفع اين ضرر (و تهيه شرايط تأمين از آن) مىسازد.
ج) دفع اين ضرر موقوف بر شناختن اين مسئوليتها و تكاليف است.
د: شناختن مسئوليتها و تكاليف موقوف بر شناسايى منبع آنها است كه توسّط «جهانبينى» تبيين مىشود.
[١] . در گذشته اشاره شد كه محتواى واقعى اين دليل قبح ترك معرفت است كه مبتنى بر قبح ارتكاب ضرر و مفسده محتمل است گر چه بهلحاظ تعليم بهنحوى كه در متن آمده بيان شده است.