نظريه شناخت - اراکی، محسن - الصفحة ٢٠ - ١ جهانبينى

شناخت مسائل تفصيلى و جزئى جهان به‌وسيله علوم تجربى كه عهده‌دار بررسى بخش‌هاى متنوّعى از جهان هستند به‌دست مى‌آيد، و مجموعه نتايج اين علوم است كه نوع اول شناخت ما را درباره جهان تشكيل مى‌دهند، و معمولًا در اين‌گونه شناخت‌ها واژه «علم» به‌كار مى‌رود.

شناخت مسائل كلّى و عمومى جهان كه به بخش يا قسمت خاصى از جهان اختصاص ندارد بلكه همه جهان را در بر مى‌گيرد و جهان را به عنوان «كلّ» در نظر مى‌گيرد «جهان‌بينى» را تشكيل مى‌دهد.

مسائل كلّى و عمومى جهان كه مجموعه «جهان‌بينى» را تشكيل مى‌دهند عبارتند از:

الف) چيستى جهان؛

ب) آغاز و انجام جهان؛

ج) سنت‌هاى عمومى و فراگير حاكم بر جهان‌[١].

[١] . و بقول مرحوم ملاهادى سبزوارى:

كه مطلب ما بر چيستى، و مطلب هل بر سنت‌هاى عمومى، و مطلب لم بر آغاز و انجام قابل انطباق است.