روش جديد اخلاق اسلامى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٩٨ - ٨ - غرائز و تصعيد آن

از بين بردن تظاهرات غريزى ممكن است، و اين همان عملى است كه پس راندن به آن مربوط مى‌شود ولى نتيجه‌اى كه از آن حاصل مى‌شود خصوصاً از لحاظ صرف نيروهاى روحى مضر و زيانبار است، جان ديوئى مى‌گويد: بايد اين نكته را بخاطر داشت كه واپس زدن و محو كردن يك فعاليت غريزى نابودى آن غريزه را معنى نمى‌دهد زيرا يك نيروى روحى هرگز نابود شدنى نيست. و هر گاه غريزه‌اى ناگزير بدرون آدمى روى آورد. در خفاء حيات مزورانه و زيانبخش در پيش خواهد گرفت و ممكن است منشأ انواع بيمارى‌هاى روحى و ناراحتيهاى فكرى گردد.

بنابراين فقط يك راه حل براى ما باقى مى‌ماند و آن عبارت است از اينكه تحريكهاى غريزى را از مسير خودش بگردانيم. و در راهى كه مورد قبول جامعه باشد بكار اندازيم. وقتى موضوع جانشين، نمايانگر يك هدف معنوى برتر است. اين نوع جابجائى تصعيد (برتر ساختن) ناميده مى‌شود. و گرايش انرژى شخص به اشتغالات معنوى، انسان دوستى فرهنگى و هنرى همه نمونه هائى از تصعيد است.

در اين موارد تظاهر مستقيم غريزه جنسى و غريزه تجاوز و تعرض به اشكال و رفتارى ظاهراً غير جنسى و غير متجاوز تبديل مى‌گردد.

بسيارى از هنرمندان، شاعران و نويسندگان كسانى هستند كه از انحرافها، بيمارى‌هاى روانى، واعمال ضد اجتماعى فرار كرده و