دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٩ - شناخت كدام امام؟

اگر يك مسلمان، امام خود را نشناخت، مسلمان واقعى نيست و در گم‌راهى است؛ بلكه مسئله مهم‌ترى كه اين حديث بِدان هشدار مى‌دهد، اين است كه: عصر علم- كه با بعثت پيامبر صلى الله عليه و آله آغاز شد- تنها در صورتى مى‌تواند تداوم پيدا كند كه شناختِ ياد شده، وجود داشته باشد. در يك سخن، امامت، پشتوانه و ضامن تداوم عصر علم يا عصر اسلام راستين است و بدون اين پشتوانه، جامعه اسلامى به جاهليت پيش از اسلام، بازگشت خواهد كرد.

در واقع، اين حديث از آينده‌نگرى اين آيه قرآن الهام گرفته كه مى‌فرمايد:

«وَ ما مُحَمَّدٌ إِلَّا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ أَ فَإِنْ ماتَ أَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلى‌ أَعْقابِكُمْ».[١]

و محمّد، جز فرستاده‌اى كه پيش از او [نيز] فرستادگانى [آمده و] گذشتند، نيست.

آيا اگر او بميرد يا كشته شود، به گذشته خود (جاهليت) بر مى‌گرديد؟».

پيامبر صلى الله عليه و آله در حديثى كه بر ضرورت شناخت امام تأكيد دارد، بيان مى‌نمايد كه چگونه ممكن است جامعه اسلامى عقب‌نشينى كند و به دوران جاهليتِ پيش از اسلام باز گردد. فرموده پيامبر صلى الله عليه و آله گوياى اين حقيقت است كه با حذف مسئله امامت و رهبرى، اين پديده خطرناك، قابل پيش‌بينى است.

شناخت كدام امام؟

اندكى تأمّل در مضمون حديث، بويژه با توجّه به شرحى كه گذشت، ما را از پاسخگويى به اين سؤال كه: «امامت كدام امام، ضامن تداوم اسلام واقعى است و حذف كدام امامت از جامعه اسلامى، بازگشت به جاهليت است؟»، بى‌نياز مى‌كند.

آيا مى‌شود گمان بُرد كه مقصود پيامبر صلى الله عليه و آله اين است كه شناختن و پيروى كردن از هر كس كه زمام امور جامعه را به دست گيرد، بر همه مسلمانان واجب و ضرور است و اگر كسى چنين رهبرى را نشناسد، به مرگ جاهلى مُرده است، بدون توجّه‌

[١]. آل عمران: آيه ١٤٤.