دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢١٨ - سال ولادت

پژوهشى در باره زمان و مكان ولادت امام مهدى‌

بررسى دقيق اسناد و گزارش‌هاى مربوط به زمان و مكان ولادت امام مهدى عليه السلام نشان مى‌دهد كه ايشان در شب يا روز جمعه نيمه شعبان سال ٢٥٥ هجرى قمرى مطابق با ١٢ مرداد ٢٤٨ هجرى شمسى و ٢٩ جولاى سال ٨٦٩ ميلادى، در شهر سامرّا تولّد يافته است.

سال ولادت‌

بيشتر منابع كهن و معتبر، تولّد امام مهدى عليه السلام را در سال ٢٥٥ ذكر كرده‌اند[١] و فضل بن شادان با سند صحيح، اين تاريخ را گزارش كرده است.[٢] مصادف بودن نيمه شعبان ٢٥٥ با روز جمعه در تقويم‌هاى تطبيقى نيز نظر مشهور را تأييد مى‌كند.

در مقابل رأى مشهور، برخى از عالمان شيعه بر اساس برخى روايت‌ها نظرى ديگر دارند. شيخ طوسى رحمه الله در كتاب‌ الغيبة پس از نقل گزارش‌هايى كه بر تولّد امام مهدى عليه السلام در سال ٢٥٥ دلالت دارند،[٣] خود بر اين باور است كه روايات صحيح بر تولّد ايشان در سال ٢٥٦ دلالت مى‌كنند.[٤]

علّامه شوشترى نيز پس از نقل گزارش‌هاى مختلف، نظر شيخ طوسى را انتخاب‌

[١]. ر. ك: ص ٢٠٤ ح ٣٢٥- ٣٣٣، الإقبال: ج ٣ ص ٣٢٧، كنز الفوائد: ج ٢ ص ١١٤، دلائل الإمامة: ص ٥٠١ ح ٤٩٠ و مجموعة نفيسة( تاريخ المواليد): ص ١٣٧.

[٢]. إثبات الهداة: ج ٧ ص ١٣٩ ش ٦٨٣( به نقل از كتاب إثبات الرجعة).

[٣]. ر. ك: ص ٢٢٢ ح ٣٤٢ و ص ٢٢٦ ح ٣٤٣.

[٤]. الغيبة، طوسى: ص ٤١٩. نيز، ر. ك: همين دانش‌نامه: ص ٢٨٨ ح ٣٧٦.