دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٢٠ - سال ولادت

ثانياً تفاوت سال شمسى و قمرى، حدود شش سال مى‌شود نه يك سال.

اين نكته را نيز مى‌توان بدين نقد افزود كه نصوص گزارش كننده سال ٢٥٥، به ماه قمرى تصريح كرده‌اند و نمى‌توان گفت كه راوى، سال را شمسى و ماه را قمرى گزارش كرده است. بنا بر اين، امكان جمع بين اين دو گزارش وجود ندارد.

به نظر مى‌رسد آنچه از ميان اين دو نقل، قابل ترجيح است، رأى مشهور ميان بزرگان شيعه يعنى سال ٢٥٥ قمرى است؛ چرا كه بزرگان شيعه در قرون اوّليه چون:

كلينى، صدوق، مفيد و كراجكى نيز همان را پذيرفته‌اند و چنان كه شيخ مفيد فرموده، اكثر اماميّه به اين رأى عقيده دارند.

فقال الجمهور منهم بإمامة ابنه القائم المنتظر ... و اختلفوا فى سنّه عند وفاة أبيه فقال كثير منهم كان سنّه إذ ذاك خمس سنين؛ لأنّ أباه توفّى سنة ستّين و مئتين و كان مولد القائم سنة خمس و خمسين و مئتين.[١]

جمهور اماميّه به امامت فرزند او يعنى قائم منتظر عقيده دارند ... و در سنّ ايشان به هنگام وفات پدرش اختلاف كرده‌اند. بسيارى از شيعيان بر اين عقيده‌اند كه سنّ او پنج سال بوده؛ زيرا پدرش در سال ٢٦٠ قمرى وفات كرد و تولّد قائم در سال ٢٥٥ بوده است.

گفتنى است كه گزارش‌هاى ديگرى نيز در باره تاريخ تولّد امام عصر عليه السلام وجود دارد، مانند: سال‌هاى ٢٥٤،[٢] ٢٥٧،[٣] ٢٥٨،[٤] و ٢٥٢[٥] كه هيچ يك از اين گزارش‌ها معتبر نيستند.

[١]. الفصول المختارة: ص ٣١٨.

[٢]. ر. ك: ص ٣١٦ ح ٤٠٠ مجموعة نفيسة( مسارّ الشيعة): ص ٧٣.

[٣]. ر. ك: ص ٢٠٦ ح ٣٣٠ و ص ٢٤٨ ح ٣٤٨.

[٤]. مجموعة نفيسة( تاريخ الأئمّة): ص ١٥، كشف الغمّة: ج ٣ ص ٢٢٧؛ مطالب السؤول: ج ٢ ص ١٥٢، بحار الأنوار: ج ٥١ ص ٢٣ ح ٣٥.

[٥]. ر. ك: ص ٢٠٨ ح ٣٣٣.