دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٦٨ - ٣ عمل طبق احكام قرآن و سنت

مى‌گويى: خدايا! من ولايت آن كسى را مى‌پذيرم كه از حجّت‌هاى تو و از نسل امام پيشين، باقى مانده است.

٣. عمل طبق احكام قرآن و سنّت‌

وظيفه عملىِ كسانى كه به امام عصر خود دسترسى ندارند، تمسّك به قرآن و سنّت پيامبر خداست،[١] چنان كه در غالب احاديث اين باب، بر آن تأكيد شده است، مانند:

يَتَمَسَّكونَ بِالأَمرِ الَّذى هُم عَلَيهِ حَتّى‌ يَتَبَيَّنَ لَهُم.[٢]

به همان چيزى كه بدان پايبندند، تمسّك كنند، تا آن گاه كه حقيقت بر آنان روشن گردد.

بنا بر اين، در زمان غيبت امام عصر عليه السلام كه دسترسى به وى و اطاعت از اوامر او، براى يكايك مسلمانان مقدور نيست، بر اساس احاديثى كه بر وجوب معرفت امام زمان دلالت دارند، بر آنان واجب است كه براى شناخت او و اعتقاد به امامتش تلاش كنند و در انجام دادن وظايف فردى و اجتماعى، طبق احاديث اين باب، به قرآن و سنّت و ره‌نمودهاى امامان پيشين عمل كنند، يا بر اساس اجتهاد خود، يا بر مبناى تقليد از مجتهد، و يا از طريق احتياط، عمل نمايند.

بر اين اساس، مقصود از احاديثى كه دلالت دارند تا امامى شناخته نشود، حجّت الهى بر مردم تمام نيست،[٣] اين است كه شرط حجّيت تنجيزى و وجوب اطاعت از اوامر امام، معرفت اوست و اگر كسى در شناخت امام زنده و حاضر، كوتاهى نكرده باشد، معذور است. بديهى است كه اين معنا موجب نمى‌گردد كه اوامر امامان پيشين حجّيت نداشته باشند، يا تلاش براى شناخت امام كنونى و اعتقاد اجمالى به وى،

[١]. بديهى است كه ره‌نمودهاى اهل بيت عليهم السلام، چيزى جز تبيين كتاب خدا و سنّت پيامبر خدا نيست.

[٢]. ر. ك: ص ٦٠ ح ٢١٧.

[٣]. ر. ك: الكافى: ج ١ ص ١٧٧ ح ٢، بحار الأنوار: ج ٤٩ ص ٢٦٧ ح ٨( به نقل از امام صادق عليه السلام:« إنّ الحُجَّةَ لاتَقوم للَّهِ عز و جل عَلى‌ خَلقِهِ إلّابإمامٍ حَتّى‌ يُعْرَف؛ حجّت خدا بر بندگانش به وسيله امام، آن گاه تمام مى‌شود كه آن امام، شناخته شود»). نيز، ر. ك: الاختصاص: ص ٢٦٨، بحار الأنوار: ج ٢٣ ص ٢ ح ١.