دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٢٥ - اقسام القاب امام مهدى عليه السلام

٣/ ٤ لقب‌ها و اوصاف امام‌عليه السلام‌

لقب، در لغت عرب به معناى صفتى از اوصاف انسان، ناظر به ستايش يا نكوهش اوست كه بِدان شهرت يافته و با آن شناخته مى‌شود.[١]

بنا بر اين، هر صفتى را نمى‌توان لقب شمرد. گفتنى است كه گاه لقب از شهرتى برخوردار مى‌شود كه براى معرّفى شخص، كاربردى بيش از نام اصلى او دارد.

با عنايت به تعريفى كه از لقب ارائه شد، بسيارى از آنچه در شمارى از مصادر به عنوان لقب امام مهدى عليه السلام ذكر شده، اصطلاحاً به آنها لقب اطلاق نمى‌شود؛ بلكه اوصاف امام عليه السلام هستند.

اقسام القاب امام مهدى عليه السلام‌

القاب امام مهدى عليه السلام را به چند دسته مى‌توان تقسيم كرد:

اوّل: لقب‌هاى مشترك با ساير امامان، مانند: حجّت، حجّت خدا، صاحب الأمر، صاحب الزمان و خليفة اللَّه.

دوم: لقب‌هايى كه به ويژگى‌هاى امام مهدى عليه السلام اشاره دارد مانند: خاتم الأئمّه، بقيّة اللَّه، غائب، قائم و منتظر.

سوم: لقب‌هايى كه به فضاى سياسى- امنيتى دوران غيبت صغرا و زمامداران‌

[١]. الشافية فى شرح الكافية: ج ٢ ص ٢٤٠. شيخ رضى در باره لقب نوشته است:« روشن‌تر و مشهورتر از اسم است؛ چون لقب، چيزى را تعريف و معيّن مى‌كند، همان طور كه اسم همين كار را مى‌كند؛ امّا با يك صفت افزوده كه يا مى‌ستايد و يا سرزنش مى‌كند. پس ذات يك چيز يا لقب، مشهورتر از اسم مى‌شود».