دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٠٩ - ٢/ ١ تاريخ تولد امامعليه السلام

شيخ حرّ عاملى در الفصول المهمّة نوشته است: در سامرّا، نيمه شعبان سال ٢٥٥ متولّد شد.[١]

٣٣٣. الفصول المختارة- به نقل از شيخ [طوسى‌]- كه خدا تأييدش كند- مى‌گويد: بنا به گزارش ابو محمّد حسن بن موسى نوبختى، هنگامى كه امام ابو محمّد حسن عسكرى عليه السلام در گذشت، ياران امام چهارده دسته شدند.

عموم آنان معتقد به امامت فرزندش قائم منتظر عليه السلام شدند و ولادتش را ثابت و نص بر او را [در احاديث امامان پيشين و پيامبر صلى الله عليه و آله‌] درست دانستند و گفتند: او همنام پيامبر خدا صلى الله عليه و آله و مهدى مردم است و بر اين باور بودند كه او دو غيبت دارد كه يكى از ديگرى طولانى‌تر است و غيبت اوّل، كوتاه‌تر است، و در اين غيبت كوتاه، باب‌ها[٢] و سفيرانى دارد؛ و از جماعتى از استادان و معتمَدان خود نقل كردند كه امام حسن عسكرى عليه السلام، امام زمان را به آنان نمايانده و وجود شريفش را به آنان نشان داده است، و در سنّ او به هنگام وفات پدرش اختلاف كردند و بسيارى از آنان گفتند: سنّ او در آن زمان، پنج سال بوده است، زيرا پدرش در سال ٢٦٠ [قمرى‌] وفات كرد و تولّد قائم هم در سال ٢٥٥ بوده است، و برخى از آنان گفتند: بلكه تولّد او، سال ٢٥٢ و سنّش هنگام وفات پدرش، هشت سال بوده است.

و گفتند: پدرش وفات نكرد تا آن كه خداوند، عقل او را كامل كرد و حكمت و سخن فيصله دهنده و آخر را به او عطا و او را با اين ويژگى از ديگر مردمان متمايز كرد؛ چرا كه او آخرين حجّت، وصىّ اوصيا و قائم زمان بود و براى امكان چنين امرى، به دليل عقل- كه چنين امرى را محال نمى‌داند و آن را تحت قدرت خدا [ممكن‌] مى‌داند-، و نيز سخن خداوند متعال در داستان عيسى عليه السلام: «و در گهواره با مردم سخن مى‌گفت» و در داستان يحيى:

«و در كودكى به او حكمت داديم» استدلال كردند.[٣]

[١]. بحار الأنوار: ج ٥١ ص ٢٨.

[٢]. باب را مى‌توان به« مسئولان دفتر» امروزى تشبيه كرد.

[٣]. الفصول المختارة: ص ٣١٨، بحار الأنوار: ج ٣٧ ص ٢٠.