١٨٩. الغيبة، نعمانى- به نقل از حمران بن اعين-: براى امام صادق عليه السلام تعريف كردم: مردى امير مؤمنان را ولىّ خود مى‌داند و از دشمنش بيزارى مى‌جويد و همه مطالب ما را مى‌گويد، جز آن كه مى‌گويد: آنان ميان خود اختلاف كردند و آنان امام و زمامدارند؛ امّا نمى‌دانم كدام يك به طور معيّن امام است و چون بر يك نفر اتّفاق كردند، سخن همو را مى‌گيريم. من همين اندازه مى‌دانم كه امر امامت در ميان همه اينهاست.

فرمود: «اين اگر بميرد، به مرگ جاهلى مرده است».[١]

ب- آنچه از طريق اهل سنّت روايت شده است‌

١٩٠. صحيح مسلم: عبد اللَّه بن عمر، بعد از اتّفاق حرّه در زمان يزيد بن معاويه پيش عبد اللَّه بن مطيع آمد. عبد اللَّه بن مطيع گفت: براى ابو عبد الرحمان پشتى‌اى بگذاريد.

او گفت: من نيامده‌ام كه بنشينم. آمده‌ام تا حديثى را كه از پيامبر خدا صلى الله عليه و آله شنيدم، برايت بگويم. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله مى‌فرمود: «هر كس از اطاعت [امام‌] بيرون برود، خداوند را در روز قيامت ديدار مى‌كند، در حالى كه حجّتى ندارد. هر كس بميرد و در گردنش بيعتى نباشد، به مرگ جاهلى مرده است».[٢]

١٩١. مسند ابن حنبل‌- به نقل از معاويه-: پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود: «هر كس بدون داشتن امام بميرد، به مرگ جاهلى مرده است».[٣]

١٩٢. مسند ابن حنبل‌- به نقل از عامر بن ربيعه-: پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود: «هر كس بميرد و

[١]. الغيبة، نعمانى: ص ١٣٥ ح ١٩( با سند موثّق) وص ١٣٤ ح ١٧( به نقل از سماعة بن مهران)، بحار الأنوار: ج ٢٣ ص ٨٠ ح ١٤. نيز، ر. ك: المحاسن: ج ١ ص ٢٥١ ح ٤٧٤ و كمال الدين: ص ٤١٣ ح ١٥.

[٢]. صحيح مسلم: ج ٣ ص ١٤٧٨ ح ١٨٥١، السنن الكبرى‌: ج ٨ ص ٢٧٠ ح ١٦٦١٢، سلسلة الأحاديث الصحيحة: ج ٢ ص ٧١٥ ح ٩٨٤، كنز العمّال: ج ٦ ص ٥٢ ح ١٤٨١٠.

[٣]. مسند ابن حنبل: ج ٦ ص ٢٢ ح ١٦٨٧٦( شعيب ارنؤوط در تعليقه‌اش بر مسند ابن حنبل: ج ٢٨ ص ٨٩، گفته است:« حديث، با طريقى غير از اين، صحيح است و اين اسناد به خاطر وجود عاصم، حسن است»)، المعجم الكبير: ج ١٩ ص ٣٨٨ ح ٩١٠، مسند الطيالسىّ: ص ٢٥٩ ح ١٩١٣( به نقل از ابن عمر).