شیخ کلینی دو روایت طولانی را با سند «احمد بن مهران، از محمد بن علی، از ابوالحکم ارمنی، از عبدالله بن ابراهیم جعفری، از یزید بن سلیط زیدی» و سند «ابوالحکم ارمنی، از عبدالله بن محمد بن عماره الجرمی‌، از یزید بن سلیط» نقل کرده است.[٢] این گزارش‌ها در باره وصیت امام کاظم٧ در باره جانشینی امام رضا٧ و رویدادهای بین امام رضا٧ و برادرانشان پس از شهادت امام کاظم٧ است. این دو گزارش نسبتا طولانی مناسبتی با کتاب‌هایی که پیش‌تر از وی نام بردیم ندارد از این رو به احتمال بسیار از سایر کتاب‌های وی است؛ کتاب‌هایی که نجاشی از وجود آنها خبر می‌دهد، اما اشاره‌ای به اسامی آنها نمی‌کند. از این شخص روایت‌های دیگری نیز در الکافی وجود دارد.[٣]

شیخ کلینی ممکن است مطالب این کتاب‌ها را از طریق کتاب‌های موسی بن
رنجویه ارمنی و عبدالله بن الحکم ارمنی نقل کرده باشد و دسترسی مستقیم به این کتاب‌ها نداشته باشد؛ هر چند احتمال دسترسی کلینی با این کتاب‌ها با سندی غیر از سند نجاشی منتفی نیست؛ سندی که احتمالاً در قم و ری معروف بوده است و نه در بغداد و کوفه.

٦. هشام بن محمد بن سائب کلبی(م٢٠٤ یا ٢٠٦ق)

هشام بن محمد بن سائب کلبی، مورخ و نسب شناسی مشهور و صاحب کتاب‌های بسیاری در زمینه تاریخ و انساب است.[٤] هشام برای یافتن پاسخ سؤالاتش به مسجد مدینه رفت و در آنجا عده‌ای او را نزد عبدالله بن حسن بردند، ولی عبدالله نتوانست پاسخ‌های قانع کننده به سؤالات او بدهد و پس از آن به سمت امام صادق٧ رفت و به تشیع گرایش پیدا کرد.[٥] ذهبی او را رافضی می‌داند. او در سال ٢٠٤ یا ٢٠٦ از دنیا رفت.[٦]

[١]. الکافی، ج ١ص ٣٦٦و ٣٦٧؛ همچنین ر.ک: میراث مکتوب شیعه از سه قرن نخستین هجری، ص١٨٨.

[٢]. الکافی، ج١، ص٣١٣ _ ٣١٦ و ٣١٦ _ ٣١٩.

[٣]. ر.ک: همان، ج١، ٣٨٧ _ ٣٨٨؛ ج٢، ص٥٣٢؛ ج٦، ص٣٥٩ _ ٣٦٠. همچنین ر.ک: میراث مکتوب شیعه از سه قرن نخستین هجری، ص١٨٨ _ ١٨٩.

[٤]. رجال النجاشی، ص٤٣٤_ ٤٣٥.

[٥]. الکافی، ج١، ص٣٤٨_ ٣٥١.

[٦]. تذکرة الحفاظ، ج١، ص٣٤٣؛ تاریخ بغداد، ج١٤، ص٤٦.