شیخ کلینی با سند حسین بن محمد اشعری، از معلی بن محمد، از حسن بن علی الوشاء، از ابان بن عثمان بیش از ٥٧ روایات نقل می‌کند.[١] از این میان، بخش قابل توجهی مربوط به مباحث تاریخی است؛ از جمله در روضة الکافی.[٢] شیخ کلینی فقط در روضة الکافی با سند حمید بن زیاد، از عبید الله بن احمد دهقان، از علی بن حسن طاطری، محمد بن زیاد بیاع سابری، از ابان بیش از ده روایت نقل می‌کند.[٣]

شیخ کلینی با سند علی بن ابراهیم، از پدرش، از ابن ابی نصر، از ابان بیش از ده روایت نقل می‌کند.[٤]

شیخ کلینی در روضة الکافی از طریق حمید بن زیاد، از حسن بن محمد کندی با یک واسطه، از ابان نزدیک به ده روایت نقل می‌کند.[٥]

او از طریق محمد بن یحیی، از احمد بن محمد بن عیسی، از ابن ابی نصر، از ابان دو روایت نقل می‌کند.[٦]

حمید از حسن بن محمد کندی، از طریق احمد بن حسن میثمی ‌١١٨ روایت از ابان نقل می‌کند.[٧] حسن بن محمد کندی، همان ابو محمد حسن بن محمد بن سماعه کندی صیرفی واقفی (م٢٦٣ در کوفه) است که حمید بن زیاد کتاب‌های او را نقل می‌کرده است.[٨] معمولاً بین حسن بن محمد بن سماعه و ابان یک نفر واسطه وجود دارد. حسن از طریق جعفربن سماعه شش روایت و با واسطه ناشناخته _ که گاه با عنوان «غیر واحد» و گاه با عنوان «بعض اصحاب» ذکر شده _ ٥٧ روایت از ابان نقل می‌کند.[٩]

با دقت در مطالب مذکور می‌توان گفت شیخ کلینی یا کتاب ابان بن عثمان را در اختیار نداشته است و از آن با واسطه کتاب‌های دیگران مانند حسن بن علی الوشاء، حسن بن محمد بن سماعه، ابن ابی نصر یا محمد بن زیاد بیاع السابری نقل کرده است و یا

[١]. ترتیب اسانید کتاب الکافی، ص١٦١_ ١٦٧.

[٢]. ر.ک: الکافی، ج ٨ ص ١٠، ١٠٣، ٢٣٧، ٢٣٨.

[٣]. همان، ج ٨ ص ٣٣١_ ٣٣٢و ٣٧٦.

[٤]. به عنوان نمونه ر.ک: همان، ج ٨ ص ٢٧٧_ ٢٧٩و ٢٩٩_ ٣٠١.

[٥]. ر.ک: همان، ج ٨ ص ٨١ و ٨٢، ٢٢٨و ٢٢٩، ٢٩٥_ ٢٩٧، ٣٧٥ _ ٣٧٦.

[٦]. همان، ج ٨ ص ٣٩١_ ٣٩٢.

[٧]. ترتیب اسانید کتاب الکافی، ص١٧٥ و ١٧٦.

[٨]. رجال النجاشی، ص ٤٠_ ٤٢.

[٩]. ترتیب اسانید کتاب الکافی، ص١٧٦_ ١٧٧و ١٨٠_ ١٨٢.