گروه اول، موضوعاتی كه در باره آنها پژوهش صورت گرفته است و گروه دوم، موضوعات ناكاویده یا كم‌كاویده كه ضرورت پژوهش در آنها احساس می‌شود. بر این اساس چند نكته بیان می‌شود:

تحولات پرشتاب جهانی، دین را به چالشی اساسی كشانده كه آیا متون دینی، به ویژه متون حدیثی جواب‌گوی این همه پرسش جدید و نیازهای نوپدید بشر هست یانه؟ به عبارت دیگر، هیچ‌كس در فطری بودن توحید تردید ندارد. اگر تردیدی نسبت به دین دیده می‌شود، بیشتر از این ناحیه است كه انسان مشتاق و جوینده امروز، پاسخ به پرسش‌های جدید خود را در متون دینی نمی‌یابد. در این میان باید از كارشناسان دینی با تقویت بخش معارف حدیث به نیاز جویندگان پاسخ دهند كه با وجود تلاش‌های مأجوری كه در این زمینه صورت گرفته، هنوز این مقدار پژوهش كافی نیست.

با توضیحاتی كه در سطور پیشین داده شد، امروزه پژوهش‌های كتابخانه‌ای به تنهایی برای حل مشكلات روزافزون عینی و واقعی كفایت نمی‌كند، بلكه نیاز جدی به پژوهش‌های میان‌رشته‌ای احساس می‌شود. بخشی از این پژوهش‌های میان‌رشته‌ای به علومی مانند روان‌شناسی، علوم تربیتی، جامعه‌شناسی و مانند آنها برمی‌گردد كه بیشترین رویكرد آنها پژوهش‌های میدانی است.

محدودیت‌های مرتبط با علوم حدیث از جهات مختلف، مانند كمبود متخصص جامع، كمبود امكانات مالی و... كاملاً روشن است. از سوی دیگر، ضرورت‌های روزآمد _ كه در سطور پیش گفته شد _ لحظه به لحظه بیشتر می‌شود. لذا، برای استفاده بهینه از امكانات محدود برای رفع نیازهای نامحدود ناگزیر به نیازسنجی پژوهشی هستیم تا به واسطه آن بتوان نقشه راه را برای تعیین اولویت‌ها ترسیم كنیم.

پیشنهادها

با توجه به بررسی‌های انجام شده و پاسخ‌گویی به پرسش‌های این پژوهش، پیشنهادهای زیر ارائه می‌شود:

_ با توجه به اطلاعات جدول ١ که حاکی از آن است که ٧٣ درصد از نشریات دو فصلنامه و ٢٧ درصد فصلنامه هستند و با عنایت بر توسعه کمی و کیفی تحصیلات تکمیلی و افزایش تعداد دانشجویان و ایجاد تحصیلات تکمیلی این رشته در دانشگاه‌های مختلف که با افزایش آثار تولید شده پژوهشی همراه است، پیشنهاد می‌شود مجلات