عبارت «یروی عن المجاهیل» نیز نظیر «یروی عن الضعفاء» فقط در رجال ابن الغضائری و سپس رجال النجاشی آمده است و گویا طوسی تمایلی به استفاده از این عبارت نداشته و یا از جهت مبنایی آن را نپذیرفته است.

٣ - ١. اعتماد به مراسیل

معیار دیگری که در جرح راوی، توسط رجالیان کهن دیده می‌شود، خرده‌گیری بر راویانی است که «اعتماد به مراسیل» داشته‌اند.

«ارسال» _ به معنای عام _ گسستگی است که با افتادگی نام راوی در بین حلقه‌های سند رخ می‌دهد.[٢] این تعریف هم افق با معنای لغوی واژه است[٣] و در میان مجامع علمی از شهرت بسزایی برخوردار است.

اما در تعریف دیگری _ که از استحکام بیشتری برخوردار است _ «ارسال» _ به معنای خاص _ را افتادگی در ناحیه راوی آخر از معصوم دانسته‌اند[٤] و بدین‌سان، اتصال روایت به معصوم مخدوش است. به بیان دیگر، «حدیث مرسل» حدیثی است که فردی از معصوم نقل کند که معصوم را درک نکرده است؛ خواه افتادگی بین او تا معصوم یک یا چند راوی بوده باشند. این تعریف به اصطلاح قدما نزدیک‌تر است.

افتادگی اسامی حلقه‌های اسناد یا عدم نقل نام اساتید در فرایند تحدیث، به ویژه
در بخش پایانی سند، به طور معمول، سبب کاستی اطمینان به صدور است؛ مگر
آن که راویِ روایاتِ مرسل کسی باشد که ارسال او نیز مانند مسانیدش ارزش‌مند شمرده می‌شده است؛ به عنوان نمونه، کشی با اشاره به وقایع پیش آمده برای روایات ابن ابی عمیر تصریح می‌کند:

چون او پس از امام رضا٧ به زندان افتاده شد، اموالش به تاراج رفت و

[١]. به عنوان نمونه، سهل بن زیاد در یک نقل طوسی تضعیف(فهرست الطوسی، ص٢٢٨، ش٣٣٩) و در نقل دیگری توثیق شده است(رجال الطوسی، ص٣٨٧، ش٥٦٩٩). کشی (اختیار معرفه الرجال، ص٥٦٦، ش١٠٦٨)، ابن غضایری(رجال ابن الغضائری، ص٥٩، ش٤٩) و نجاشی (رجال النجاشی، ص١٨٥، ش٤٩٠)نیز او را تضعیف کرده‌اند.

[٢]. مقباس الهدایة، ج١، ص٣٣٨.

[٣]. کتاب العین، ج٧، ص٢٤٠؛ لسان العرب، ج١١، ص٢٨١.

[٤]. الرعایة فی علم الدرایة، ص١٣٦؛ الرواشح السماویه، ص١٧٠_١٧١؛ مقباس الهدایة، ج١، ص٣٣٨.