١ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص

علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٨١ - جايگاه امام صادق

 

درآمد

از مباحث مهم و تأثیر‌گذار در فرهنگ شیعه، شناخت جایگاه اهل‌بیت: در تفسیر قرآن است. تبیین جایگاه سخنان اهل‌بیت: در تفسیر قرآن و تأثیر آن در تصحیح اندیشه، اتقان علمی و هدایت معنوی جامعه ضرورت بررسی روایات تفسیری ایشان را به منظور تحقق این هدف روشن می‌نماید؛ زیرا یکی از موارد نشان دادن جایگاه انحصاری اهل بیت: تبیین دانش‌هایی است که از آنان به ما رسیده و اهمیت مقام و منزلت آنان را نشان می‌دهد. این دانش‌ها، در ابعاد مختلفی در تفاسیر منقول از ایشان نمایان است، که از مهم‌ترین آنها اخبار غیبی از ‌آینده، تمثیل، جری و تطبیق، تأویل و بیان معنای باطنی آیات است. بررسی این دسته از روایات، از آنجا که بیان‌گر مقام و موقعیت علمی آنان است، بایسته پژوهش است.

در میان ائمه: از امام صادق٧ به دلایل مختلف، از جمله طولانی بودن عمر ایشان و حسن استفاده آن امام٧ از فترت و ضعف قدرت سیاسی ناشی از انتقال قدرت از امویان به عباسیان، روایات بیشتری به دست ما رسیده است و بخشی از آنها روایات تفسیری است. بررسی اجمالی این روایات تفسیری، نشان می‌دهد که ایشان هم‌چون پدر بزرگوارشان، امام باقر٧ در بیان مقاصد و معانی آیات و ارائه فهم قرآن از تنوع در گونه‌های تفسیری و عمق و گستردگی معنایی برخوردار بوده‌اند. از سوی دیگر، در تفاسیر فریقین، روایات بسیاری از تفسیر تابعان در دوره معاصر امام صادق٧ نقل شده که آنها نیز دارای تنوع در بیان و گونه گونی در ذکر معارف قرآنی است. موضوع اصلی این مقاله بررسی‌کمّی و کیفی این دو دسته روایات (روایات اهل سنت معاصر با امام و روایات خود امام در زمینه تفسیر قرآن) است، این که آیا می‌توان گفت که روایات تفسیری اهل بیت: در مقایسه با روایات تابع تابعان از كمیت، عمق و گستردگی معنایی بیشتری برخوردار است؟ آیا می‌توان ادعاکرد گونه‌های تفسیری روایات امام صادق٧ بیشتر از گونه‌های تفسیری تابعان است؟ و این که آیا از طریق گونه‌های تفسیری خاص امام می‌توان علم ویژه و جایگاه انحصاری ایشان را در تفسیر قرآن اثبات کرد؟ نگارنده در این مقاله سعی کرده، با مبنا قرار دادن روایات تفسیری امام صادق٧ (م١٤٨ق) و مقایسه آن با روایاتی ‌که در همان عصر (سال‌های١٠٠ - ١٥٠ق) از طریق مفسران برجسته اهل‌سنت، مانند: ضحاک (م١٠٥ق)، سُدی (م١٢٨ق)، محمد بن سائب کلبی (م١٤٦ق) و مقاتل (م١٥٠ق) رسیده، ضمن بررسی نسبت کمیّ و کیفی این روایات، میراث تفسیری آن حضرت را توصیف و تحلیل