اینکهپیامبر٦، فردی را که عاری از خطا و اشتباه است، به آنها معرفی نماید[١] تا امور دین الهی سامان یابد.[٢] بدیهی است که بر اساس عقل، حالت اول و دوم قابل پذیرش نیست. پس باید بعد از پیامبر٦ شخصی انتخاب گردد که بهترین امت و عالم به معارف الهی باشد تا احکام الهی را تبیین و فساد و ظلم را از جامعۀ مسلمانان رفع نمایند و بر اساس قاعدۀ لطف، آن فرد نیز باید توسط خداوند انتخاب گردد[٣] و ترک این امر، موجب اخلال در هدف خلقت می‌گردد و خلاف حکمت الهی است.[٤] بنا بر این، همان دلیلی که موجب بعثت انبیا شد، موجب نصب امام بعد از پیامبر اسلام٦ می‌گردد[٥] و وجود امام لازم بوده و از آنجا که موجب تحقق هدف خداوند از خلقت می‌شود، انتخاب آن بر خداوند واجب است.[٦]

٥. با تأملی در آرای بسیاری از دانشمندان شیعه، می‌توان شرط محوری در وجود امام را صفت عصمت دانست. در قرآن به واجب بودن اطاعت از اولی الامر تصریح شده است:

«یا أَیهَا الَّذینَ آمَنُوا أَطیعُوا اللهَ وَ أَطیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْكُمْ»؛ [٧]

ای كسانی كه ایمان آورده‌اید، اطاعت كنید خدا را! و اطاعت كنید پیامبر خدا و اولو الأمر [اوصیای پیامبر] را.

پیامبر٦ در ذیل آیه مذکور و در جواب سؤال اصحاب در بارۀ کیستی اولی الامر، به نام امامان دوازگانه شیعه: تصریح ‌فرمود.[٨] از آنجا که فرد غیرمعصوم دچار خطا و اشتباه خواهد شد و چنانچه به اشتباه امر به گناه صادر نماید، نمی‌توان از وی اطاعت نمود، لزوم عصمت امام ثابت می‌گردد؛ چرا که متابعت از او لازم است.[٩]

هم‌چنین در آیه دیگری، خداوند، امامت کسی را که هرگونه ظلمی داشته باشد،
نفی می‌کند:

[١]. كمال الدین و تمام النعمة، ج‌٢، ص٣٦٥.

[٢]. الاقتصاد فی الاعتقاد، ص١٤٩.

[٣]. الإمامة فی أهم الكتب الكلامیة و عقیدة الشیعة الإمامیة، ص٤٥.

[٤]. النظامیة فی مذهب الإمامیة، ص١٤٤.

[٥]. بدایة المعارف الإلهیة فی شرح عقائد الإمامیة، ج‌٢، ص٦؛ أصول الدین، ص٢٧٧.

[٦]. کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد، ص٣٦٢.

[٧]. سوره نساء، آیه ٥٩.

[٨]. البرهان فی تفسیر القرآن، ج‌٢، ص١٠٣.

[٩]. الألفین‌، ص٢٨٠.