علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٥ - «معيارهای تضعيف» رجاليان متقدم در حوزه «حديث پژوهی راويان»
میداند.[١]
نجاشی این کتابها را داری تخلیط معرفی کرده است: کتاب الأظلة عبد الرحمن بن کثیرف[٢] با عبارت «کتاب فاسد مختلط» و کتاب الرسالة حسین بن حمدان خصیبی جنبلانیف[٣] کتاب المزار عبد الله بن عبد الرحمن،[٤] کتاب تفسیر الباطن علی بن حسان بن کثیر،[٥] کتاب تناقض أحکام المذاهب الفاسدة، علی بن احمد ابو القاسم،[٦] و کتاب ربیع بن زکریا الوراق.[٧] همچنین کتاب علی بن عبد الله بن محمد خدیجی را این گونه معرفی میکند:
و له کتاب الصفینیات و الکوفیات یشتمل علی أفعال أمیر المؤمنین ٧. قال لی بعض أصحابنا: إن هذا الکتاب کتاب ملعون فی[٨] تخلیط عظیم.[٩]
گاه رجالیان مجموعه آثار یک راوی را بدینسان تضعیف کردهاند؛ به عنوان نمونه، تمام کتابهای یونس بن ظبیان[١٠] و کتابهای علی بن أحمد کوفی (در دوران غلو او)[١١] را دارای تخلیط دانستهاند. همچنین از نگاه نجاشی إسحاق بن محمد بن أحمد نخعی، «معدن التخلیط» و آثارش دربردارنده تخلیط بوده است.[١٢]
گفتنی است نقل روایات مختلط نیز نادرست شمرده میشده است. از گزارشهایی نظیر معرفی سیاری[١٣] و محمد بن شمون بغدادی[١٤] به دست میآید که محدثان در
نقل روایات کتابهای مخلط سعی میکردند بخشهای تخلیطی را تدریس و یا
گزارش نکنند.
[١]. روضة المتّقین، ج٤، ص١٤٦.
[٢]. رجال النجاشی، ص٢٣٥.
[٣]. رجال ابن الغضائری، ص٦٧.
[٤]. رجال النجاشی، ص٢١٧.
[٥]. همان، ص٢٥١.
[٦]. همان، ص٢٦٦.
[٧]. همان، ص١٦٤.
[٨]. ظاهراً باید «فیه» باشد، اما در اصل «فی» آمده است.
[٩]. همان، ص٢٦٧، ش٦٩٢.
[١٠]. همان، ص٤٤٨(کل کتبه تخلیط).
[١١]. فهرست الطوسی، ص٢٧٢، ش٣٩٠.
[١٢]. رجال النجاشی، ص٧٣، ش١٧٧.
[١٣]. ...أحمد بن محمد بن یحیی، عن أبیه، قال: حدثنا السیاری إلا ما کان من غلو و تخلیط (همان، ص٨٠، ش١٩١).
[١٤].... عن سهل بن زیاد، عن محمد بن الحسن بن شمون بکتبه کلها ما خلا التخلیط(همان، ص٣٣٥، ش٨٩٩).