علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٧٣ - ارزيابی و بازيابی مستندات گزارشهای تاريخی کلينی در باره مولد النبی
٩. زمان تولد فرزندان پیامبر
کلینی ثمره ازدواج خدیجه٣ و پیامبر٦ را هفت فرزند ذکر میکند که چهار تن
از آنان، با نامهای قاسم، رقیه، زینب و ام کلثوم قبل از بعثت پیامبر متولد شدند و
سه تن دیگر، با نامهای طیب، طاهر و فاطمه: بعد از مبعث تولد یافتند. کلینی در ادامه، با تعبیر «رُوی» نظر دیگری را نقل میکند که بر اساس آن فاطمه زهرا٣ تنها فرزندی است که پس از مبعث متولد شده است و طیب و طاهر نیز در شمار تولد یافتگان پیش از مبعث بودهاند.
منابع پیش از کلینی در باره زمان تولد این فرزندان بر چند گونهاند:
_ بدون اشاره به زمانبندی
برخی منابع تنها از نام فرزندان پیامبر٦ یاد کرده و به زمان تولد آنها اشاره نکردهاند. روایت ابن اسحاق در سیره ابن هشام چنین است. طبری نیز همین راویت را گزارش کرده است.[١] روایتی از امام صادق٧ که ابو بصیر اسدی ناقل آن است، نیز اشاره ای به زمان تولد فرزندان ندارد و تنها نام آنان را یاد کرده[٢] و به عنصر زمان توجهی نکرده است.
_ تولد همه فرزندان پیش از بعثت
یونس بن بکیر از ابن اسحاق روایت را بدین گونه آورده است.[٣] این روایت به هشام بن عروه میرسد.[٤]
_ تفصیل به قبل از مبعث و بعد از آن
روایت هشام کلبی _ که به ابن عباس میرسد _ اظهار میدارد که همه فرزندان پیش
از بعثت متولد شدند؛ غیر از عبد الله (همان طیب و طاهر) که بعد از بعثت پیامبر
متولد شد.[٥]
تفصیلی، به مانند تفصیل کلینی، در روایت منقول از زبیر بن بکار با اندک تفاوتی وجود دارد.[٦] بر اساس روایت زبیر بن بکار، دو تن از فرزندان پیامبر _ که عبارتاند از طیب (که
[١]. السیرة النبویة، ج١، ص١٩٠؛ تاریخ الطبری، ج٢، ص٢٨٠.
[٢]. ر.ک: الهدایة الکبری، ص٣٩؛ منتخب الانوار،ص ٤١.
[٣]. سیرة ابن اسحاق، ص٨٢؛ الذریة الطاهرة، ص٦٧؛ دلائل النبوة، ج٢، ص٦٩.
[٤]. منتخب من کتاب ازواج النبی، ص٣.
[٥]. جمهرة النسب، ص٣٠؛ الطبقات الکبری، ج١، ص١٠٦؛ تاریخ مدینه دمشق، ج٣، ص١٢٥.
[٦]. تفاوت روایت کلینی با زبیر بن بکار این است که کلینی طیب و طاهر را دو فرزند شمرده است. احتمال این که عبارت: طیب و الطاهر در اصل طیب هو الطاهر بوده باشد، بسیار است؛ چنان که برخی در باره این فرزند همین تعبیر را به کار برده اند که حاکی از یک نفر بودن این دو نام است.