محمد بن سنان نیز از اساتید اشعری است.[١] از آنجا که برخی از رجالیان وی را ضعیف شمرده‌اند،[٢] آیةالله خویی با استناد به همین تضعیف، به نادرستی قاعده توثیق مشایخ اشعری اعتقاد پیدا کرده است.[٣]

حقیقت، آن است که تضعیف محمد بن سنان قابل دفاع نیست؛ زیرا در مقابل تضعیفات محمد بن سنان، عده‌ای از رجالیان او را توثیق کرده‌اند؛ همانند شیخ مفید در کتاب الارشاد. شیخ مفید او را از یاران بسیار نزدیک و ثقات امام کاظم٧ و جزء فقهای شیعه دانسته است.[٤] هم‌چنین، شیخ طوسی در کتاب الغیبة وی را جزء وکلای ممدوح واستوانه‌های ثابت قدم در راه اهل بیت: برشمرده است[٥] و نیز در کتاب التهذیب و الاستبصار در موارد بسیاری به روایات محمد بن سنان تمسک جسته و در هیچ جای آن دو کتاب، بجز مسأله رد مهر زاید بر مهرالسنّة _ که خبر را به دلیل وجود محمد بن سنان در سند آن ضعیف دانسته _ وی را مورد طعن قرار نداده است.[٦] سید بن طاووس در فلاح السائل وی را توثیق کرده[٧]و علامه حلی عمل به روایت محمد بن سنان را ترجیح می‌دهد.[٨] افزون بر گفته‌های پیشین، روایاتی در مدح وی در رجال الکشّی نقل شده که برخی از آنها از اعتبار رجالی برخوردارند و آیةالله خویی برخی از آنها را _ که دلالت بر رضایت‌مندی و اعتماد امام به وی دارد[٩]_ صحیح دانسته است.[١٠] ممكن است ضعف

[١]. همان، ج١، ص٣٣، ح٥، ص٤١، ح٥ و ... : محمد بن یحیی، عن أحمد بن محمد بن عیسی، عن محمد بن سنان، عن إسماعیل بن جابر، عن أبی عبدالله٧ قال ... .

[٢]. رجال النجاشی، ص٣٢٨، ش٨٨٨؛ اختیار معرفة الرجال، ص٥٥٧، ش٩٧٩ و ص٥٩٠، ش١٠٣٣؛ فهرست الطوسی، ص١٤٣، ش٦٠٩؛ رجال الطوسی، ص٣٦٤، ش ٥٣٩٤.

[٣]. معجم رجال الحدیث، ج١، ص٦٧؛ کلیات فی علم الرجال، ص٢٧٦ - ٢٧٧.

[٤]. الارشاد، ص٣٠٤.

[٥]. الغیبة للطوسی، ص١١.

[٦]. تهذیب الاحکام، ج٧، باب المهور و الاجور، ص٣٦١، ح٢٧.

[٧]. فلاح السائل، ص٥١. محمد بن سنان از بزرگان شیعه و دارای علو منزلت والایی بوده، سه تن از امامان کاظم و رضا و جواد: را درک کرده و از آنان نقل روایت کرده است.

[٨]. مختلف الشیعة، ج٢، ص٧٠: و ... قدبیّنا رجحان العمل بروایة محمد بن سنان فی کتاب الرجال.

[٩]. اختیار معرفة الرجال، ص٥٠٣، ش٩٦٣، ٩٦٤، ٩٦٥ و ....

[١٠]. معجم رجال الحدیث، ج١٦، ص٥٤، ش١٠٩١١.