کتاب‌هایش بر پایه فساد اندیشه منتشر شده است.[١] و یا از بررسی محتوایی روایات
و آثار «جعفر بن محمد بن مفضل» توسط ابن غضایری سخن گفت. وی در توصیف
آثار او می‌گوید:

تنها غالیان از او روایت می‌کنند و روایتی صحیح از او تا کنون ندیده‌ام.[٢]

جالب این‌جاست که اگر کسی منحرف می‌شده است، همیشه این گونه نبوده که
تمام آثار او تضعیف شود. آثاری که در حال استقامت نگاشته و فاقد انحراف مذهبی
بوده و یا آثاری که مطالب ارزنده را هم در بر داشته در فهارس معرفی شده‌اند.
فهارس نگاران آثار مکتوب شلمغانی را _ که در دوران استقامت نگاشته _ قابل
عمل دانسته‌اند.[٣]

بنا بر این، بروز انحرافات مذهبی و کلامی در آثار می‌توانسته تمام یا بخشی از اثر پیشینیان را ناکارآمد نماید. این رخداد در آثار، ابو سمینه،[٤] طاهر بن حاتم بن ماهویه،[٥] مفضل بن عمر جعفی،[٦] محمد بن احمد بن جنید[٧]و محمد بن علی شلمغانی[٨] نمود داشته است. این گونه بررسی‌ها نشان‌گر ارزیابی محتوایی قدما است.

٣.ضعف حدیث‌شناسی راوی

حدیث‌شناسی راوی، از ویژگی‌های مهم و مثبتی است که سبب فزونی اعتبار روایت وی می‌شود. عباراتی نظیر «بصیرت راوی به حدیث و روایت»، «صحت روایت» و ... گزاره‌هایی است که بیان‌گر حدیث‌شناسی راویان است. بسیاری از مشاهیر و محدثان قم و بغداد با عبارات گویایی _ که نشان‌گر حدیث‌شناسی ایشان است _ از سوی رجالیان متقدم شناسانده شده‌اند.

[١]. همان، ص٢٦٥ش٦٩١؛ فهرست الطوسی، ص٢٧١، ش٣٩٠.

[٢]. رجال النجاشی، ص٤٧، ش٢٤.

[٣]. فهرست الطوسی، ص٤١٣، ش٦٢٨.

[٤]. همان، ص٤١٢، ش٦٢٥.

[٥]. همان، ص٢٥٥، ش٣٧٠.

[٦]. رجال النجاشی، ص٤١٦، ش١١١٢:و قد ذکرت له مصنفات لا یعول علیها.

[٧]. فهرست الطوسی، ص٣٩٢، ش٦٠٢: کان جید التصنیف حسنه، إلا أنه کان یری القول بالقیاس فترک لذلک کتبه، و لم یعول علیها.

[٨]. همان، ص٤١٣، ش٦٢٨.