علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١١ - «معيارهای تضعيف» رجاليان متقدم در حوزه «حديث پژوهی راويان»
کتابهایش نیز از بین رفت و به ناچار وی از حفظ روایت میخواند و به همین جهت احادیثش مرسل است.[١]
نجاشی دلیل از بین رفتن کتابهای وی را مدفون شدن آنها در مدت چهار ساله حبس وی میداند و تصریح میکند که اصحاب به روایات مرسل وی اعتماد میکردند.[٢]
گذشته از این گونه افراد ویژه و اندک _ که مرسلات ایشان نیز معتبر شمرده میشده است _ دیگر راویان، اگر به نقل دایمی و یا اعتماد همیشگی به مراسیل شناخته میشدند، در نگاه قدما و به ویژه حوزه حدیثی قم راویان مجروح به حساب میآمدند.
ابن غضایری، نجاشی و شیخ طوسی هفت نفر را به عنوان کسانی که بر مرسلات اعتماد میکردهاند، نام بردار کردهاند: احمد بن محمد بن خالد،[٣] احمد بن محمد سیاری،[٤] حسن بن محمد بن جمهور،[٥] سهل بن زیاد آدمی،[٦] محمد بن خالد،[٧] محمد بن احمد بن یحیی اشعری[٨] و محمد بن علی بن ابراهیم همدانی.[٩]
افرادی که دارای این ویژگی هستند، به طور معمول، روایات ایشان دچار نقصان و ضعف بوده و فاسد الروایه هستند. تصریح به ضعف را در فرایند تحدیث میتوان در توصیف احمد بن محمد بن سیار، مشهور به سیاری (ضعیف الحدیث، مجفو الروایة )،[١٠] سهل بن زیاد (فاسد الروایه)،[١١] محمد بن خالد (حدیثه یعرف و ینکر)[١٢] و محمد بن علی بن ابراهیم همدانی (حدیثه یعرف و ینکر)[١٣] ملاحظه نمود.
نقل مرسلات، مانند نقل از ضعفا، به وثاقت راوی ضربه نمیزند. به بیان دیگر،
[١]. اختیار معرفه الرجال، ص٢٨٨، ش١٢٥٠.
[٢]. رجال النجاشی، ص٣٢٧، ش٨٨٧. شیخ طوسی نیز در عبارات مشهور خویش او و دو نفر دیگر را (مشایخ ثقات) کسانی میداند که به «لا یروون ولا یرسلون الا عمن یوثق به» شهره شدهاند(العدة فی اصول الفقه، ج١، ص١٥٤).
[٣]. رجال النجاشی، ص٧٧، ش١٨٢؛ فهرست الطوسی، ص٥٣، ش٦٥.
[٤]. رجال النجاشی، ص٨٠، ش١٩٢؛ فهرست الطوسی، ص٥٧، ش٧٠.
[٥]. رجال النجاشی، ص٦٢، ش١٤٤.
[٦]. رجال ابن الغضائری، ص٦٧، ش١١.
[٧]. همان، ص٩٣، ش١٧.
[٨]. رجال النجاشی، ص٣٤٨، ش٩٣٩.
[٩]. رجال ابن الغضائری، ص٩٥، ش٢٠.
[١٠]. رجال النجاشی، ص٨٠، ش١٩٢؛ فهرست الطوسی، ص٥٧، ش٧٠.
[١١]. رجال ابن الغضائری، ص٦٧، ش١١.
[١٢]. همان، ص٩٣، ش١٧.
[١٣]. همان، ص٩٥، ش٢٠.