شده است؛ مانند: كرسی همان عرش است (به نقل از ضحاك)؛ آسمان‌ها و زمین درون كرسی و كرسی در برابر عرش است (به نقل ازسدی)؛ آسمان‌ها و زمین هفت‌گانه در برابر کرسی مانند حلقه‌ای در بیابان است و کرسی را چهار فرشته حمل می‌کنند (به نقل از مقاتل) [١] و «الكرسی موضع القدمین، و هو الذی یوضع تحت العرش الذی یجعل الملوك علیه اقدامهم» (نقل طبری از سدی، ضحاك و سفیان)[٢] هم‌چنین، طبری به نظریه‌ای تجسیمی و تشبیهی می‌رسد و می‌نویسد:

تفسیر بهتر برای این آیه روایتی است که می‌گوید: «خداوند بر صندلی می‌نشیند که بیشتر از چهار انگشت است. آن گاه به انگشتان خود اشاره کرده و آن را جمع می‌کند و صدایی مانند صدای رحلی که از جای خود برکنده شده، بلند می‌شود».[٣]

امام صادق٧ در روایتی می‌فرماید:

عرش و کرسی مراتبی از علم خداوند است؛ با این تفاوت که عرش‌ آن دانشی است که خداوند پیامبران، رسولان و حجت‌های خود را از آن با خبر ساخته است. اما کرسی دانشی است که خداوند احدی از پیامبران، رسولان و حجج خود را از آن با خبر نساخته است.[٤]

با این‌که ماهیت دقیق پدیده‌هایی چون عرش و کرسی برای مردم روشن نیست، اما امام در این روایات با اشارات تمثیلی[٥] سعی در بیان معنای جامعی برای این دو واژه دارد و این گونه نیست كه آنان را یكی تفسیر كند و یا تنها به اختلاف علم خداوند ارجاع ‌دهد، بلکه خصوصیتی را بیان می‌کند كه از دانش ویژه آنان برخاسته است.

نکتۀ قابل ذکر در بحث لغوی، آن است که صحابه و تابعان به اشعار جاهلی در بیان معنای واژگان توجهی خاص نموده‌اند، اما در کلمات ائمۀ معصوم: نیاز چندانی به استشهاد به شعر وجود ندارد؛ زیرا استشهاد به مطلبی که دیگران گفته‌اند، برای یقین به

[١]. تفسیر ابن ابی حاتم رازی، ج٢، ص٤٨٦؛ تفسیر مقاتل بن سلیمان، ج١، ص٢١٢؛ الدر المنثور، ج١، ص٣٢٣؛ تفسیر سمرقندی، ج١، ص١٩٤.

[٢]. تفسیر جامع البیان، ج٣، ص٩ - ١١.

[٣]. همان، ج٣، ص٧ - ٨.

[٤]. معانی الاخبار، ص٢٩.

[٥]. اشارات تمثیلی از نظر علمای بلاغت، انتزاع محسوس یا نامحسوس از یک مفهوم و نوعی تشبیه است.