این احتمال هم وجود دارد که وی کتاب دیگری داشته که در آن روایاتی در باره امام عسکری٧ داشته است و این کتاب در اختیار علان کلینی قرار گرفته است و روایات آن در کتاب اخبار القائم٤ آمده است و چون این کتاب مشهور نبوده است، در اختیار فهرست نگارانی چون نجاشی و طوسی قرار نگرفته است و آنان نامی از آن نبرده‌اند.

کلینی در باب الاشارة و النص علی ابی محمد٧ چهار روایت از این کتاب نقل می‌کند.[١] در باب مولد ابی محمد الحسن بن علی٨ نیز سیزده روایت از این کتاب نقل می‌کند.[٢] دو روایت دیگر در فروع الکافی از این کتاب نقل شده که علت وجوب روزه و نصف بودن سهم الارث زن، از امام عسکری٧ سؤال شده است.[٣] سند این روایات به وضوح بیان‌گر این است که این دو روایت هم از همان کتاب گرفته شده است. تقریباً تمامی ‌روایات این کتاب با یک واسطه از امام صادر شده است؛ حتی روایاتی که جنبه تاریخی و توصیفی داشته است نیز با یک واسطه در این کتاب آمده است. از این رو، این کتاب را باید از منابع مهم در زمینه شناخت امام عسکری٧ دانست.

١٢. کتاب‌های جعفر بن محمد کوفی

نجاشی ابو عبدالله جعفر بن محمد بن مالک فزاری کوفی را «فاسد المذهب و الروایه» می‌داند و از این که ابن همام و ابوغالب زراری از او روایت نقل کرده‌اند، ابراز تعجب می‌کند. ابن غضایری او را واضع حدیث می‌دانست و می‌گفت که او از افراد ناشناخته و مجهول روایت می‌کند. او صاحب کتاب‌های غررالاخبار، اخبار الائمه و موالیدهم:، کتاب الفتن و الملاحم است.[٤] شیخ طوسی هم او را صاحب کتاب النوادر می‌داند و سندش را به آن ذکر می‌کند.[٥] وی راوی کتاب‌های بسیاری از اصحاب صادقین٨ و دیگران است.[٦] ابن ولید روایات او را از کتاب نوادر الحکمه استثنا کرده است.[٧] او اسم جعفر بن محمد بن مالک و جعفر بن محمد کوفی را ذکر کرده است و چنین به نظر می‌رسد که این دو اسم مربوط به دو نفر است، اما با تحقیق بیشتر در روایات و منابع رجالی متوجه

[١]. الکافی، ج١، ص٣٢٧ _ ٣٢٨، ح٩ _ ١١.

[٢]. همان، ج١، ص٥٠٨ _ ٥١٢، ح٩ _ ٢٢.

[٣]. همان، ج٤، ص١٨١ و ج٧، ص٨٥.

[٤]. رجال النجاشی، ص١٢٢.

[٥]. الفهرست، طوسی، ص٩٢.

[٦]. رجال النجاشی، ص٨١ _ ١٢٩، ٢٠٠ _ ٢٣٠، ٣١٦ _ ٣٠٢، ٣٣٠.

[٧]. الفهرست، طوسی، ص٢٢١.