علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٤٢ - جستاری در باب منابع دادههای تاریخی کتاب الکافی
میشویم که این دو اسم مربوط به یک نفر است.[١]
روایات جعفر بن محمد کوفی در کتاب الکافی
پس از برررسی روایات وی در کتاب الکافی به این نتیجه میرسیم که شیخ کلینی گاه با یک واسطه و در موارد کمتری با دو واسطه از او نقل میکند. بیشتر منقولات او در الکافی از طریق علی بن محمد و احتمالاً از طریق کتاب او است. علی بن محمد رازی کلینی، صاحب کتاب اخبار القائم بوده است و شیخ کلینی از این کتاب نقل کرده است.[٢] برخی از منقولات کتابهای جعفر بن محمد کوفی، به خصوص آن دسته که مربوط به امام عسکری و امام زمان٨ بوده است، توسط علی بن محمد رازی در کتاب اخبار القائم نقل شده است و از این طریق وارد کتاب الکافی شده است.[٣]
او از جمله راویان نامه معروف امام صادق٧ به شیعیان است که در روضة الکافی ذکر شده است[٤] و غیر از موارد مذکور روایات اندکی را هم محمد بن یحیی و محمد بن حسن از او در باره علم امام و غیبت نقل کردهاند.[٥] در مجلدات مربوط به فروع الکافی نامی از وی به میان نیامده است.
١٣. کتابهای سلمه بن خطاب
سلمة بن خطاب از اهالی اطراف ری و در امر حدیث ضعیف است. از جمله کتابهای او میتوان به مقتل الحسین٧ و کتاب وفاة النبی٦ اشاره کرد. کتابهای او توسط احمد بن ادریس، سعد، حمیری و صفار روایت شده است.[٦] شیخ کلینی نزدیک به پنجاه روایت از وی نقل میکند.[٧] چهار روایت پشت سر هم در باره وفات پیامبر٦ با سند محمد بن یحیی از سلمه بن خطاب احتمالاً از کتاب وفاة النبی٦ او بوده است.[٨] سلمه نیز یکی از آنها را از کتاب سلیمان بن سماعه ضبی[٩] و دو مورد را از کتاب سیف بن
[١]. معجم رجال الحدیث، ج٥، ص٧٨؛ تهذیب المقال فی تنقیح کتاب الرجال، ج٤، ص ٤٢٢ _ ٤٦٣.
[٢]. رجال النجاشی، ص٢٦٠ و ٢٦١.
[٣]. الکافی، ج١، ص٣٢٥، ٣٢٦، ح٣و ج٤، ص٣٢٢ _ ٣٢٨.
[٤]. همان، ج٨، ص٢.
[٥]. همان، ج١، ص٢٥٤ و ٣٣٥.
[٦]. رجال النجاشی، ص١٨٧؛ الفهرست، طوسی، ص١٤٠.
[٧]. ترتیب اسانید کتاب الکافی، ص٣٧٨ _ ٣٧٩.
[٨]. الکافی، ج٣، ص٢٢١ _ ٢٢٢، ح٥ _ ٨.
[٩]. رجال النجاشی، ص١٨٤