به کار رفته است و کتاب‌های او به تخلیط منسوب شده است.[١] این شخص همان اسحاق بن محمد بصری است که شیخ طوسی نام او را در کتاب رجالش در زمره اصحاب امام هادی و امام حسن عسکری٨ ذکر کرده است.[٢] کشی با وجود این که او را فردی غالی و ضعیف می‌داند، در موارد بسیاری از او نقل کرده است. عیاشی نقل می‌کند:

برای این که از احادیث او چیزی بنویسم، به بغداد رفتم و از او خواستم کتابی به من دهد تا از آن نسخه برداری کنم. او کتاب‌هایی با مضمون تفویض از کتاب‌های مفضل بن عمر به من نشان داد و من رغبتی به آنها نشان ندادم.[٣]

نجاشی او را صاحب کتاب اخبار السید و مجالس هشام می‌داند.[٤]

شیخ کلینی با یک واسطه از این شخص نقل قول می‌کند. این واسطه معمولاً علی بن محمد یا محمد بن ابی ‌عبدالله است. سند روایات اسحاق بن محمد در الکافی تقریباً در تمامی ‌موارد به جز یک مورد[٥] یکسان است که نشان می‌دهد این کتاب از طریق این دو نفر به دست شیخ کلینی رسیده است.

تقریباً تمام راویات این شخص و این کتاب[٦] در باره امام حسن عسکری٧ است و این، با توجه به فهرست کتب وی، ما را بر این می‌دارد که بگوییم این روایات مربوط به کتاب اخبار السید او است و منظور از سید، امام عسکری٧ است. معمولاً در منابع رجالی منظور از سید در کتاب‌هایی که با نام اخبار السید نوشته شده اند، سید حمیری است و بر این اساس، برخی این کتاب را نیز از کتاب‌هایی بر شمرده‌اند که در باره سید حمیری تألیف شده است.[٧] اما از آنجا که در فهرست کتب وی کتاب دیگری که بتوان گفت این روایت از آن کتاب گرفته شده است، وجود ندارد، این احتمال هم تقویت می‌شود و بر این اساس، برخی این نظر را ارائه کرده اند که منظور از السید امام عسکری٧ است.[٨] البته

[١]. رجال النجاشی، ص٧٣؛ رجال ابن الغضائری، ص٤١.

[٢]. الرجال، طوسی، ص٣٨٤ و ٣٩٥.

[٣]. ر.ک: اختیار معرفه الرجال، ج١، ص٧٢ و ٧٣ و٢٨٦ ٤١٥؛ ج٢، ص٤٢٥، ٤٢٦، ٤٢٩، ٤٤٣ و...؛ معجم رجال الحدیث، ج٣، ص٢٣٢ _ ٢٣٨.

[٤]. رجال النجاشی، ص٧٣.

[٥]. الکافی، ج١، ص٣٣٧.

[٦]. جز دو مورد همان، ج٣، ص٣٩٢ و ج٥، ص٩٤.

[٧]. در باره فهرست این کتاب‌ها ر.ک: اخبار السید حمیری، مقدمه، ص١٤٤- ١٤٧.

[٨]. «منابع الکافی»، ص٣٣.