علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٣٨ - جستاری در باب منابع دادههای تاریخی کتاب الکافی
شیخ طوسی کتابهای او را با وصف «قریبة من السداد» تأیید ضمنی میکند. کلینی
با یک واسطه از او نقل میکند. این واسطه معمولاً «عدة من اصحابنا», علی بن محمد
بن بندار, احمد بن محمد, و یا محمد بن یحیی است. به احتمال زیاد، روایتی که از
امام حسین٧ در مسیر کربلا نقل شده[١] و روایت مربوط به مقتل امیرالمومنین٧
که شامل نص بر امام حسن٧ و سفارش ایشان در باره ابن ملجم است،[٢] از کتاب
مقتل الحسین٧ بوده است. از دیگر گزارشهای تاریخی وی میتوان به داستان
ازدواج امام حسین٧ با دختر یزدگرد سوم[٣] _ که احتمالاً از همان کتاب مقتل الحسین٧ بوده _ اشاره کرد. روایتی در باره قضاوتهای حضرت٧،[٤] سیره امام علی٧ در باره غسل روز جمعه،[٥] احضار امام صادق٧ توسط منصور دوانیقی،[٦] ماجرای ورود ابن قیس ماصر بر امام صادق٧[٧] درخواست سدیر صیرفی از امام صادق٧ برای قیام مسلحانه و پاسخ جالب ایشان[٨] نفوذ جاسوس به جمع اصحاب امام صادق٧ در حجر[٩] مراجعه یکی از دفتر داران بنی امیه به امام و توبه او[١٠] و شیوه وضوی امام رضا٧ اشاره کرد.
به نظر میرسد یکی از منابع احمری کتابهای عبدالله بن حماد انصاری بوده است.[١١] نجاشی نام احمری را در طریق خود به کتابهای عبدالله بن حماد انصاری ذکر کرده است و باید او را از راویان کتابهای عبدالله به شمار آورد.[١٢] از دیگر منابع وی میتوان به کتابهای عبد الله بن سلیمان و پدرش سلیمان بن عبد الله دیلمی _ که هر دو تضعیف شدهاند _ اشاره کرد.[١٣] او احتمالاً با واسطه کتابهای نصر بن مزاحم منقری از کتابهای
[١]. الکافی، ج١، ص٣٩٨.
[٢]. همان، ج١، ص٢٩٩ و ٣٠٠.
[٣]. همان، ج١، ص٤٦٦_ ٤٦٧.
[٤]. همان، ج٧، ص٤٢٤.
[٥]. همان، ج٣، ص٤٢.
[٦]. همان، ج٢، ص٥٦٣.
[٧]. همان، ج٣، ص١٦٣.
[٨]. همان، ج٢، ص٢٤٢ _ ٢٤٣.
[٩]. همان، ج١، ص٢٦٠.
[١٠]. همان، ج٥، ص١٠٦.
[١١]. همان، ج١، ص٢٦٠، ٣٩٨، ج٢، ص٢٤٢ و ٢٤٣، ج٣، ص٤٢، ج٥، ص١٠٦.
[١٢]. رجال النجاشی، ص٢١٨.
[١٣]. همان، ص١٨٢ و ٣٦٥؛ الکافی، ج١، ص١١ و ج٣، ص١٦٣.