علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٠٠ - جايگاه امام صادق
معصومان: تفسیر شده است. قرآنپژوه معاصر علی اكبر بابایی در این زمینه مینویسد:
در این روایات حدیث صحیح السند یافت میشود.[١]
و در بخشی از كلام خود به روایت امام باقر٧ اشاره میکند که در تفسیر «مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتابِ» میفرماید:
إیانا عنّی و علی أوّلنا و أفضلنا و خیرنا بعد النبی٦؛
خدا از این تعبیر خصوص ما را قصد كرده و علی نخستین و برترین و بهترین ما پس از پیامبر خدا است.
آن گاه مینویسد:
سند این روایت صحیح است و دلالت دارد بر این که همه معانی و علوم
قرآن در نزد یازده امام بعد از حضرت علی٧ یافت میشود و از تقدیم «ایانا»
بر «عنی» اختصاص همه علوم قرآن به آنان دریافت میشود. روایات دیگری
نیز از امام صادق٧ نقل شده كه فرمودند: «به خدا سوگند! همه علم كتاب نزد ماست».[٢]
نمونه دیگر، روایات ذیل آیۀ ١٧٢ اعراف است: «وَ إِذْ أَخَذَ رَبُّكَ مِنْ بَنِی آدَمَ مِنْ ظُهُورِهِمْ ذُرِّیتَهُمْ وَ أَشْهَدَهُمْ عَلی أَنْفُسِهِمْ». تفسیر نور الثقلین در شرح این آیه از امام صادق٧ چنین آورده است:
... عن أبی عبد الله٧ انه قال: لما أراد الله ان یخلق الخلق، نثرهم بین یدیه، فقال لهم: من ربكم؟ فأول من انطق رسول الله٦ و أمیر المؤمنین و الائمة:، فقالوا: أنت ربنا فحملهم العلم و الدین، ثم قال للملائكة: هؤلاء حملة دینی و علمی و أمنائی فی خلقی، و هم المسئولون، ثم قال لبنی آدم: أقروا لله بالربوبیة و لهؤلاء النفر بالولایة و الطاعة، فقالوا: ربنا أقررنا فقال الله للملائكه: اشهدوا فقال الملائكة: شهدنا، ...[٣]
این روایت نیز بر علم خاص رسول خدا٦ و ائمه: تأکید نموده و آنان را حاملان واقعی علم الهی و دین او بیان میکند.
حقیقت در این امر، آن است که پیامبر٦ هر آنچه میدانست، به علی٧ آموخت و
[١]. مانند حدیثی كه ابو جعفر كلینی نقل كرده است (ر. ك: الكافی، ج١، ص٢٨٧، ح٦).
[٢]. تفسیر تطبیقی، ص١٠٤.
[٣]. مكاتب تفسیری، ج٢، ص٩٣.