علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٤٩ - چیستی عمود نوررسول رضوی
فَإِذَا تَرَعْرَعَ نُصِبَ لَهُ عَمُودٌ مِنْ نُورٍ مِنَ السَّمَاءِ إِلَی الْأَرْضِ یَرَی بِهِ أَعْمَالَ الْعِبَادِ.[١]
٥. روایاتی كه دوران شباب و تا حدودی جوانی امام٧ را زمان برپا شدن عمود نور دانستهاند:
حَتَّی إِذَا شَبَّ رَفَعَ اللهُ لَهُ عَمُوداً مِنْ نُورٍ یَرَی فِیهِ الدُّنْیَا وَ مَا فِیهَا لَا یُسْتَرُ عَنْهُ
مِنْهَا شَیْءٌ.[٢]
٦. دستۀ آخر از روایات، زمان این امر را مصادف با زمان به امامت رسیدن معرفی نمودهاند:
فاذا مضی ذلك الامام الذی قبله رفع له مناراً.[٣]
در بیشتر این دسته از روایات عبارت «فاذا قام بالامر»[٤] به کار رفته است.
همچنین میتوان روایاتی كه در آنها اشاره، به یكی از زمانهای مذكور در دستههای روایتی پیشین نشده، ولی با به كار بردن لفظ امام٧ به صورت مطلق، ایشان را بهرهمند از عمود نور دانستهاند، به دسته ششم از روایات ملحق نمود؛ چرا كه استعمال لفظ امام به صورت مطلق و عدم ذكر زمانی خاص برای آن، ظهور و بلكه صراحت در هنگام ولایت و خلافت الهی امام٧ و زمان كسب منصب امامت دارد.
مطلبی كه به صورت متناوب در دستههای مختلف روایی مذكور، قابل پی گیری است مسألۀ شنیدن صدا یا كلام از سوی امام٧ در شكم مادر و قبل از ولادت است.[٥] اما روایات این مطلب را به مسألۀ عمود نور مربوط ندانستهاند. در میان روایات، دو روایت به رؤیت امام در حالت قبل از ولادت اشاره مینمایند كه یك روایت آن را مربوط به عمود نوری میداند كه چهلمین شب انتقال نطفه، برای امام قرار داده میشود:
فاذا استقرت فی الرحم اربعین لیلة نصب الله له عموداً من نور فی بطن امه ینظر منه مد بصره؛
وقتی در رحم چهل شب مستقر شد خدا برای او عمودی از نور در شکم مادرش نصب میکند که تا دید دارد با آن نگاه میکند.[٦]
و روایتی كه مسأله رؤیت امام قبل از ولادت را به صورت مطلق مطرح نموده
[١]. ر.ک: الکافی، ج١، ص ٣٨٨، ح٧.
[٢]. رجالالنجاشی، ص١٢٠؛ رجالالکشی، ص٣٤٥.
[٣]. الخلاصه للحلی، ص٣٧.
[٤]. بصائر الدرجات، ص٤٣٩، ح٤ و ص٤٤٠، ح٤.
[٥]. همان، ص٤٣٣، ح٨؛ نیز ر.ک: همان، ص٤٣١، ح ١ و ٤ و ص٤٣٤، ح١٠؛ تفسیر العیاشی، ج١، ص٣٧٤، ح ٨٣؛ بحارالانوار، ج ٢٥، ص ٣٨ و ٣٩ و ٤٠و ٤١ و ١٤٨؛ ج٢٦، ص ١٣٣و ١٣٤ و ١٣٥.
[٦]. بصائرالدرجات، ص٤٣١، ح ٢.