علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٣٧ - بررسی روایات فضایل و مثالب شهر قم
القیامة یا لیتنی کنت مسکیناً فقیراً خاضعاً متذللاً کالتراب؛[١] ستمگر نادان و متکبر روز قیامت میگوید، ای کاش مسکین و فقیر و فروتن بودم مانند خاک».
٦. ابلیس افتخار میکرد من از آتش هستم و آدم از خاک، بعد از آن که کرامت بنی آدم را میبیند، آرزو میکند ای کاش من هم از خاک بودم.[٢]
٧. عن ابی هریرة قال: یحشر الخلائق کلهم یوم القیامة البهائم و الدواب و الطیر و کل شی فیبلغ من عدل الله ان یأخذ للجماء من القرناء ثم یقول کونی تراباً فذلک حین یقول الکافر: «یا لَیْتَنِی كُنْتُ تُراباً».[٣]
اخرج الحاکم عن عبدالله بن عمرو قال: اذا کان یوم القیامة مدّت الارض مد الادیم و حشر الله تعالی الخلائق الانس و الجن و الدواب و الوحش، فاذا کان ذلک الیوم جعل الله القصاص بین الدواب، حتی یقضی للشاة الجماء من القرناء، فاذا فرغ الله من القصاص بین الدواب، قال لها: «کونی تراباً»، فیراها الکافر فیقول: «یا لَیْتَنِی كُنْتُ تُراباً»؛[٤]
عبدالله بن عمرو گفت: هنگامی که روز قیامت بر پا میشود و زمین گسترده میشود، خداوند تعالی همه موجودات از انسانها، جن، جنبندگان و وحوش را محشور میکند. در این روز خداوند بین جنبندگان تقاص قرار میدهد؛ حتی در مورد گوسفند بی شاخ از گوسفند شاخدار (که تعدی کرده) حکم میشود. هنگامی که خداوند از قصاص بین آنان فارغ شد، میفرماید: «همه خاک شوید»، کافر در این حال آرزو میکند: «ای کاش من هم خاک بودم».
این نقل تنها از طریق ابو هریره و عبدالله بن عمرو آمده و بیشتر در منابع اهل سنت نقل شده و به پیامبر انتساب ندارد.
٨. ابن بابویه قال: حدثنی به أحمد بن الحسن القطان، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الْعَبَّاسِ أَحْمَدُ بْنُ یَحْیَی بْنِ زَكَرِیَّا، قَالَ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ عَبْدِ اللهِ بْنِ حَبِیبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا تَمِیمُ بْنُ بُهْلُولٍ، عَنْ أَبِیهِ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الْحَسَنِ الْعَبْدِیُّ، عَنْ سُلَیْمَانَ بْنِ مِهْرَانَ، عَنْ عَبَایَةَ بْنِ رِبْعِیٍّ قَالَ قُلْتُ لِعَبْدِ اللهِ بْنِ عَبَّاسٍ: لِمَ كَنَّی رَسُولُ اللهِ ٦ عَلِیّاً ٧ أَبَا تُرَابٍ؟ قَالَ: لِأَنَّهُ صَاحِبُ الْأَرْضِ وَ حُجَّةُ اللهِ عَلَی أَهْلِهَا بَعْدَهُ وَ بِهِ بَقَاؤُهَا وَ إِلَیْهِ سُكُونُهَا، وَ لَقَدْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ٦ یَقُولُ: إِنَّهُ إِذَا كَانَ یَوْمُ الْقِیَامَةِ وَ رَأَی الْكَافِرُ مَا أَعَدَّ اللهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَی لِشِیعَةِ عَلِیٍّ مِنَ الثَّوَابِ وَ الزُّلْفَی وَ الْكَرَامَةِ، قَالَ: یَا لَیْتَنِی كُنْتُ تُرَاباً، یَعْنِی مِنْ شِیعَةِ عَلِیٍّ، وَ ذَلِكَ قَوْلُ اللهِ عَزَّ وَ جَلَ: «وَ یَقُولُ الْكافِرُ یا لَیْتَنِی كُنْتُ تُراباً».[٥]
به عبد الله بن عبّاس گفتم: چرا رسول خدا ٦ كنیه علی ٧ را ابو تراب قرار داد؟ گفت: زیرا او صاحب زمین و حجّت خدا بعد از رسول الله ٦ بر اهل زمین بوده و به
[١]. تاریخ قم، ص٢٦٨.
[٢]. لسان العرب، ج٣، ص٩.
[٣]. ترجمه: تا این که برای مردم بر شما حجتی باشد (سوره بقره، آیه١٥٠).
[٤]. ترجمه:بگو خداوند بر شما گواه روشنی دارد و اگر بخواهد همه شما را هدایت میکند (سوره نساء، آیه١٦٠).
[٥]. ترجمه: بگو: «برهانِ رسا ویژه خداست، و اگر [خدا] میخواست قطعاً همه شما را هدایت میکرد»(سوره انعام، آیه١٤٩).