علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٢٨ - بررسی واژه «قهرمانه» در کلام امام علی
٣. و بإسناده عن عبد الواحد البصری، عن أبی وائل، عن عبد الله اللیثی، عن ثابت البنانی، عن أنس بن مالك قال: كنت ذات یوم جالساً عند النبی٩ إذ دخل علیه علی بن أبی طالب٧، فقال٩: إلی یا أبا الحسن، ثم اعتنقه و قبل [ما] بین عینیه و قال: یا علی! إن الله عز اسمه عرض ولایتك علی السماوات، فسبقت إلیها السماء السابعة فزینها بالعرش، ثم سبقت إلیها السماء الرابعة فزینها بالبیت المعمور، ثم سبقت إلیها السماء الدنیا فزینها بالكواكب، ثم عرضها علی الأرضین فسبقت إلیها مكة فزینها بالكعبة، ثم سبقت إلیها المدینة فزینها بی، ثم سبقت إلیها الكوفة فزینها بك، ثم سبق إلیها قم فزینها بالعرب و فتح إلیه باباً من أبواب الجنة.[١]
بررسی سند روایت
١) عامر الأحول و یا همان ابن عبد الواحد بصری، أحمد بن حنبل در باره او گفته است: عامر الأحول لیس بقوی و ضعیف فی الحدیث.[٢]
٢) ثابت بن اسلم البنانی: شیخ او را در رجالش تضعیف نموده است، اما ابن حجر وی را توثیق نموده است.[٣]
٣) عبد الله لیثی مجهول است.[٤]
٤) انس بن مالک از کسانی است که حدیث غدیر را کتمان کرد و امام علی٧ او را نفرین نمود. بنا بر این، عدالت وی مخدوش است. و بنا بر دیدگاه صحابه چون از صحابه است عدالتش محرز است.[٥]
٥) عبد الواحد بصری نیز ظاهراً طریقی به انس بن مالک ندارد.
٦) این روایت نیز از کتاب تاریخ قم و از منقولات شفاهی است که حسن بن محمد سائب از برادر میانی صدوق از سعد بن عبدالله ابی خلف بی واسطه روایت کرده که با هم حدود یک قرن فاصله دارد.
بررسی متن روایت
[١]. و هو ما کان احد رجاله او اکثرها مشترکاً بین الثقة و غیر الثقة (اصول الحدیث، ج٨٩).
.[٤١٤] بحار الانوار، ج٥٧، ص٢١١-٢١٦ این روایت را نویسنده کتاب مسجد مقدس جمکران به این شکل در کتاب خود آورده است: حضرت امیر٧ در اول این حدیث فرمودند: ای پسر یمانی، او ظهور و خروج نماید از شهری که آن را قم گویند (مسجد مقدس جمکران قم، ص٢١؛ ترمینتیکا قم، ص٩٦) و آن را منقول از مونس الحزین شیخ صدوق میداند؛ درحالی که این روایت اصلاً در کتاب خلاصة البلدان وارد نشده است. شاید وی حسین بن علی بن بابویه صدوق را شیخ صدوق تصور کرده، چرا که با رجوع به کتب تراجم چنین اثری برای شیخ صدوق ذکر نشده است.
[٢]. مراد، همان کتاب تاریخ قم است.
[٣]. بحار الانوار، ج٥٢، ص٣١-٣٩٠.
[٤]. ر.ک. بحار الانوار، ج٥٧، ص٢١١-٢١٦ این روایت پس از آن که امام کاظم٧ برمردم قم بخاطر تبعیت شان از مهدی٤ رحمت میفرستند سپس امام میفرماید بهشت هشت در دارد که یکی از این درها از آن قمی ها است و این ها برگزیدگان امت هستند و خدا گل ایشان را با ولایت اهل بیت: سرشته است.