مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٤٣ - ج از نظر ایدئولوژی

نباشد، از نظر اسلام «لغو» تلقی میشود و ممنوع (وَ الَّذِینَ هُمْ عَنِ اللَّغْوِ مُعْرِضُونَ) [١].

١١. اصالت خیر در مبادلات: گردش مال و ثروت و نقل و انتقال آن باید از هر نوع بیهودگی مبرّا باشد. در مقابل هر نقل و انتقالی باید یک خیر مادی و یا معنوی در کار باشد وگرنه گردش مال به باطل است و ممنوع (وَ لا تَأْکلُوا أَمْوالَکمْ بَینَکمْ بِالْباطِلِ) [٢]. نقل و انتقال ثروت از طریق قمار، مصداق اکل مال به باطل است و حراماست.

١٢. سرمایه به صرف اینکه از جریان عملی و فعالیت و معرض کاستی و نابودی خارج شد و صورت «ذمّه» و قرض به خود گرفت، عقیم و نازا و سترون میگردد و هیچ سودی به آن تعلق نمیگیرد؛ هرچه از این راه گرفته شود «ربا» و حرام مؤکد است (حرمت ربا).

١٣. هر مبادله و گردش ثروتی باید از روی آگاهی کامل طرفین باشد و اطلاعات لازم قبلًا کسب شده باشد وگرنه معاملات جاهلانه و ریسکی، غَرَر و باطل است (نَهَی النَّبِی عَنِ الْغَرَرِ) [٣] و [٤].

١٤. ضدیت با ضد عقل: اسلام عقل را محترم و او را پیامبر باطنی خدا میشمارد. اصول دین جز با تحقیق عقلانی پذیرفته نیست. در فروع دین، عقل یکی از منابع اجتهاد است. اسلام عقل را نوعی طهارت و زوال عقل را نوعی «مُحدَث» شدن تلقی میکند؛ لهذا عروض جنون یا مستی نیز همچون بول کردن یا خوابیدن، وضو را باطل میسازد. مبارزه اسلام با هر نوع مستی و حرمت استعمال امور مستکننده مطلقاً، به علت ضدیت با ضد عقلهاست که جزء متن این دین است.

١٥. ضدیت با ضد اراده: همچنان که عقل محترم است و پارهای از دستورهای اسلامی برای نگهبانی عقل است، اراده که قوّه مجریه عقل است نیز محترم است؛ از این رو «بازدارنده» ها که در زبان اسلام «لهو» نامیده شده است حرام و ممنوع است.

١٦. کار: اسلام دشمن بیکاری و بیکارگی است. انسان به حکم اینکه از جامعه