مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٨٤ - معیار خوبی جهان بینی

و با توجه به اینکه یک ایدئولوژی، ایمان میطلبد و جذب شدن ایمان به یک مکتب، علاوه بر اعتقاد به جاودانگی و تغییرناپذیری اصول- که مخصوصاً جهانبینی علمی فاقد آن است- مستلزم حرمتی است در حد قداست، روشن میشود که یک جهانبینی آنگاه تکیهگاه یک ایدئولوژی و پایه ایمان قرار میگیرد که رنگ و صبغه مذهبی داشته باشد.

از مجموع بیانات گذشته نتیجه میشود که یک جهانبینی آنگاه میتواند تکیهگاه یک ایدئولوژی قرار گیرد که استحکام و وسعت تفکر فلسفی و قدس و حرمت اصول مذهبی را داشته باشد.

معیار خوبی جهان بینی

جهانبینی خوب و عالی آن است که:

اولًا قابل اثبات و استدلال باشد؛ به عبارت دیگر از ناحیه عقل و منطق حمایت شود.

ثانیاً به حیات و زندگی معنی بدهد؛ اندیشه لغو و بیهوده بودن زندگی را و اینکه همه راهها به پوچی و هیچی منتهی میشود، از ذهنها خارج سازد.

ثالثاً آرمانساز و شوقانگیز و آرزوخیز باشد.

رابعاً قدرت تقدس بخشیدن به هدفهای انسانی و اجتماعی داشته باشد.

خامساً تعهدآور و مسئولیتساز باشد.

منطقی بودن یک جهانبینی زمینه پذیرش عقلی آن را فراهم میسازد و آن را در اندیشهها قابل قبول میکند؛ ابهامها و تاریکیهایی را که در عمل مانع بزرگی است برطرف میسازد.

آرمانساز بودن جهانبینی یک مکتب، جاذبه و قدرت کشش به آن میدهد و به آن حرارت و نیرو میبخشد.

تقدس بخشیدن یک جهانبینی به هدفهای مکتب، سبب میگردد که افراد به سهولت در راه هدفهای مکتب فداکاری و از خودگذشتگی به خرج دهند. تا یک مکتب نتواند به هدفهای خود تقدس بخشد و در افراد حس پرستش و فداکاری و گذشت نسبت به هدفهای مکتب به وجود نیاورد، آن مکتب ضمانت اجرایی ندارد.

تعهدآوری و مسئولیتسازی یک جهانبینی، فرد را در عمق وجدان و ضمیر