مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٠٥ - ٤ توحید در عبادت

کرده است:

أَ رَأَیتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلهَهُ هَواهُ [١].

آیا دیدی آن کس را که هوای نفس خود را خدا و معبود خویش قرار داده است؟

آن کس که امر و فرمان شخص دیگر را که خدا به اطاعت او فرمان نداده، اطاعت کند و در برابر آن تسلیم محض باشد او را عبادت کرده است:

اتَّخَذُوا أَحْبارَهُمْ وَ رُهْبانَهُمْ أَرْباباً مِنْ دُونِ اللَّهِ [٢].

همانا عالمان دینی خود و زاهدان خود را به جای خدا، خدای خویش ساختهاند.

وَ لا یتَّخِذَ بَعْضُنا بَعْضاً أَرْباباً مِنْ دُونِ اللَّهِ [٣].

همانا بعضی از ما انسانها بعضی دیگر را خدای خویش و مُطاع و حاکم بر خویش قرار ندهیم.

بنابراین، توحید عملی یا توحید در عبادت یعنی تنها خدا را مطاع و قبله روح و جهت حرکت و ایدهآل قرار دادن و طرد هر مطاع و جهت و قبله و ایدهآل دیگر؛ یعنی برای خدا خم و راست شدن، برای خدا قیام کردن، برای خدا خدمت کردن، برای خدا زیستن، برای خدا مردن، آنچنان که ابراهیم علیه السلام گفت:

وَجَّهْتُ وَجْهِی لِلَّذِی فَطَرَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ حَنِیفاً وَ ما أَنَا مِنَ الْمُشْرِکینَ [٤] ... إِنَّ صَلاتِی وَ نُسُکی وَ مَحْیای وَ مَماتِی لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِینَ.