نامه ها و برنامه ها - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ٢٢٥

رفتند , كسى به ما نگفت كه شب و روز را با يك دانه خرما بسر ببريم , در حد اعتدال بدن نياز به تعيش دارد كلوا و اشربوا و لا تسرفوا , انسان كامل آن كسى است كه حق هر ذى حق را اداء مى كند .

از اين كمترين دستورالعمل خواسته ايد , آقاى من صداى دهلى را از دور شنيده ايد , و از نزديك هم به انبار كاه برخورد مى كنيد , مع الوصف عدم امتثال را روا ندانستم , به عرض مى رسانم كه دستورالعمل انسان قرآن است كه ان هذا القرآن يهدى للتى هى اقوم داعى تنها دستورى كه الان مى تواند به حضور جنابعالى عرض كند اين است كه مراقبت را حفظ بفرمائيد يعنى در همه حال مواظب خود بوده باشيد كه در نزد حقيقت همه موجودات بسر مى برى . مى دانيد كه همنشين مؤثر است , مصاحبت اثر دارد , خوپذير است نفس انسانى , كسانى كه در مصاحبت با ملكوت عالم بسر مى برند كم كم ملكوتى مى شوند . آن سعادتمندى كه چنين معاشرت و مصاحبت را به راستى در نهانخانه سر و ذات خود با الله نور السموات و الارض به دست آورده است مترنم به اين ترانه است :

گر بشكافند سراپاى من *** جز تو نيابند در اعضاى من

اينچنين كس پيوسته در ذكر و فكر و عشق و شوق و سوز و گداز و راز و نياز است و به قول خواجه حافظ :

مرا مگوى كه خامووش باش و دم دركش *** كه مرغ را نتوان گفت در چمن خاموش

چنين كسى را هيچكارى از حضور باز نمى دارد رجال لا تلهيهم تجارة و لا بيع عن ذكر الله

باز از امام صادق عليه السلام است كه : العارف شخصه مع الخلق و قلبه مع الله تعالى .

شيخ اجل سعدى به اين حديث گرانقدر در اين بيت نظر دارد :

هرگز وجود حاضر و غائب شنيده اى *** من در ميان جمع و دلم جاى ديگر است