با نص خود آن جناب در ديباچه تفسير تناقض دارد كه فرمود( : قد اجتنبنا فيها عن أن نركن الى حجة نظرية فلسفية أو الى فرضية علمية , او الى مكاشفة عرفانية ) , كه هر دو به حق سخن گفتيم چنانكه باز خود معظم له در آخر ديباچه فرمود : ( ثم وضعنا ابحاثا مختلفة فلسفية و علمية و تاريخية و اجتماعية و اخلاقية الخ فتبصر) .

از زبان مبارك خود استاد :

در صبح روز سه شنبه بيست و پنجم شعبان المعظم ١٣٨٧ ه . ق ‌ ٧ آذر ١٣٤٦ ه . ش در محضر جناب استاد علامه طباطبائى مد ظله العالى تشرف حاصل كردم , سخن از زمان تحصيل و كارهاى علمى معظم له به ميان آمد , فرمودند : من انتظار آمدن بهار و تابستان را مى بردم چه در آن دو فصل چون شبها كوتاه بود شب را به مطالعه و نوشتن به روز مى آوردم و در روز مى خوابيدم .

سپس درباره تفسيرش فرمودند : من اول در روايات بحار بسيار فحص و تتبع كردم كه از اين راه كارى كرده باشم و درباره روايات , تأليفى در موضوعى خاص داشته باشم , بعد در تلفيق آيات و روايات زحمت بسيار كشيده ايم تا اين كه به فكر افتاديم بر قرآن تفسيرى نويسيم ولى چنين مى پنداشتم كه چون قرآن بحر بى پايان است اگر به همه آن بپردازيم مبادا توفيق نيابيم لذا آنچه از قرآن در اسماء و صفات الهى و آيات معاد و از اينگونه امور بود جدا كرديم كه هفت رساله مستقل در هفت موضوع تأليف كرده ام , تا اين كه به تفسير قرآن اشتغال ورزيديم كه اكنون چهارده جلد آن طبع و منتشر شده است .

اين سخن استاد در آن روز بود و امروز بحمدالله تعالى توفيق يافت كه تفسير الميزان را در بيست مجلد در مدت بيست سال به اتمام رسانيد و در آخر تفسير تاريخ اتمام را مرقوم فرموده به اين عبارت :

تاريخ اتمام الميزان و توصيه به طلاب علوم :

([ تم الكتاب و الحمدلله و اتفق الفراغ من تأليفه فى ليلة القدر المباركة الثالثة