انتظار بشر از دين - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ٢٢٢ - اقسام توسعه

جريان خون در شراين و رگ هاست؛ همان گونه که جاري نشدن خون در بعضي از رگ ها موجب فلج شدن آن عضو مي شود، مال نيز بايد در همه شرايين جامعه جريان داشته باشد. خداي سبحان در سور حشر فرمود: مال به گونه اي توزيع شود که فقط در دست توانگران تداول نشود: کي لا يکون دولة بين الاغنياء منکم. ١ در نظام سرمايه گذاري، ثروت هاي کلان و سنگين در دست گروه خاصي است؛ آن هايي که در دنيا داد و ستدهاي مهم را انجام مي دهند، محدودند؛ به طوري که گاه ممکن است شرکت ها، تراست ها، کشتي ها يا هواپيماهاي متعدّدي را خريداري کرده و بفروشند؛ ولي قرآن مال را به منزله خون در پيکر جامعه مي داند که بايد در تمام عروق جامعه، جريان داشته باشد و چون مال، مايه قوام جامعه است، نبايد آن را سفيهانه فراهم کرد و سفيهانه مصرف نمود.

انساني که مال را از راه رشوه يا ربا و بدون توليد صحيح و کسب حلال، به دست مي آورد و نيز کسي که مال را از راه صحيح فراهم مي کند ولي در مصرف اسراف و اتراف دارد، هر دو سفيه هستند.

معيار عقل و سفاهت، اطاعت از خدا و تخلّف از فرمان خداست؛ مطيع فرمان خدا، نيکو سرشت و عاقل است و مخالف فرمان خدا، سفيه است. قرآن از يک سو فرمود: مال را به دست سفيهان ندهيد و از سوي ديگر، معيار سفاهت افراد را در اين آيه مشخص کرد: و من يرغب عن ملّة إبراهيم إلاّ من سفِه نفسه؛ ٢ کسي که از ملّـت و دين ابراهيم خليل عليه السّلام فاصله گرفت، سفيه است؛ تبه کاران و اهل اسراف و اتراف، همگي سفيه هستند.