انتظار بشر از دين - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ١٥١ - ويژگى هاى رفتار اقتدارآور
ملکوتي فرشتگان منقلب مي کند:
مفتقرا متاب رو، از درِ او به هيچ سو *** زآن که مس وجود را فضّه او طلا کند
١با اين توجيه، معلوم مي شود که دين نه تنها افيون دولت يا ملت نيست، بلکه آنچه نزد ديگران افيون دولتي يا ملّي است، با کيمياي دين به عامل حيات و پويايي تبديل مي شود. از اين رو، رسول گرامي اسلام صلي الله عليه و اله و سلّم فرمود: ¦«الاسلام يعلو و لايعلي عليه»¦؛ ٢ يعني عقايد، اخلاق، حقوق و فقه اسلامي، مکتب برين تمدّن بار است و اگر مکتبي افيون باشد، حتماً غيرديني است؛ چنان که اگر چيزي عامل پويايي باشد، قطعاً غير افيون است. اگر دين در قلوب يک ملت نهادينه شود، آن ملت فولادين خواهد شد؛ همان طور که اميرالمؤمنين عليه السّلام درباره مالک اشتر بعد از شنيدن درگذشت وي فرمود : ¦«و الله لو کان جبلاً لکان فِنـْداً و لو کان حجراً لکان صلداً... »¦؛ ٣ اگر مالک کوه بود، کوه يگانه بود و اگر سنگ بود، سنگ ستبر و سخت بود.
در کيميا گري دين که عامل پويايي پيروان خود است، مي توان به سخن گهربار رسول گرامي اسلام صلي الله عليه و اله و سلّم استشهاد نمود: ¦«فاعمل عمل من يرجو أن يموت هرماً و احذر حذر من يتخوّف أن يموت غداً»¦؛ ٤ يعني کاري که انجام مي دهي آنقدر متقن و ماندني باشد که گويا صاحب آن کار عمري جاودان دارد و در هوشياري و پرهيز از گناه، آنقدر هوشمند باش که گويا راهي براي ترميم اشتباه وجود ندارد و فردا روز مرگ است. چنين دستوري، پيام جاودانه دارد و آن اين که اولاً نهايت کوشش را در
١. ديوان آيةالله حاج شيخ محمد حسين اصفهاني.
[٢] بحار الانوار، ج ٣٧، ص ٤٩، ح ١٥.
[٣] نهج البلاغه، حکمت ٤٤٣.
[٤] بحار الانوار، ج ٦٨، ص ٢١٣.