انتظار بشر از دين - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ١٤٥ - ويژگى هاى رفتار اقتدارآور

هوس روبي است. چهره شفاف انساني، آن لحظه ظهور مي کند که وي گِرد گَرد و غبار اغيار نگردد و هنگامي زهور مي نمايد که او در مطاف طغيان، به اشواطْ اشتغال پيدا نکند:

دين برون آيد ار گنه بنهي *** سرپديد ار کُلَه بنهي

چنين ملتي مقتدرانه حافظ کرامت انساني خويشند؛ نه تن به حقارت ستمگران مي دهند و نه به خواري و ستم پذيري رضا خواهند داد؛ بلکه هماره کريمانه به سرمي برند: ¦«قومٌ لم تزل الکرامة تتمادي بهم حتّي حلّوا دار القرار...»¦. ٢ رسيدن به چنين اقتدار و کرامتي، جز از راه تهذيب نفس که رسمي ترين برنامه حکومت ديني است، ميسور نيست:

ژاله ذلّ ز دل مران هرگز *** کز ره ذلّ رسي به گلشن عزّ

قامت عمر خويش را خَم ده *** ديده خشک خويش را نَم ده

خم قامت که نم پذير بود *** صد کمان پيش او چو تير بود

٦ ـ رفتار برخاسته از جهان بيني جامع

رفتاري پايه اقتدار ملّي است که رخدادهاي دنيا را از درون و برون بررسي کند؛ فرد يا جامعه اي که فقط مظاهر دنيا را مي نگرد و از نگرش درون و باطن آن آگاه نيست، توان تأمين قدرت صادق را ندارد و به جاي تسخير دنيا، مقهور آن مي شود و به جاي حکومت بر مواهب طبيعي، محکوم آن مي گردد و فرد يا جامعه مقهور و محکوم، هرگز مقتدر نخواهد بود.