حج در آینه عرفان - حسین انصاریان - الصفحة ١٣٣ - وداع

أعْظَمُ النّاسِ جُرْماً مِنْ اَهْلِ عَرَفات الَّذي يَنْصَرِفُ مِنْ عَرَفات وَهُوَ يَظُنُّ اَنَّهُ لَمْ يُغْفَرْ لَهُ[١].

از بزرگ ترين گناهان اين است كه زائر از عرفات بيايد و گمان كند كه آمرزيده نشده است.

مني

چون از عرفات كوچ كند و رو به حرم آيد از اين اذن ثانوي به دخول حرم تفأل زند به قبول حجش و قربش به خداي خود و مأمون بودن از عذاب الهي، چون به مني رسد و رمي جمار كند، ملتفت باشد كه باطن اين عمل دور كردن شيطان است.

وداع

باري چون حرم را وداع كند بايد در كمال تضرع و مشوش الحال باشد كه هر كس او را ببيند ملتفت شود كه اين شخص عزيزي را گذاشته و مي رود، مثل گذاشتن حضرت ابراهيم، اسماعيل و هاجر را و بناي او بر اين باشد كه اول زمان تمكن باز برگشت به اين مكان شريف نمايد و بايد دائم ملتفت ميزبان خود باشد كه مبادا به بي ادبي او را وداع نمايد كه ديگر او خوش نداشته باشد اين ميهمان ابدالاباد به خانه او قدم گذارد، اگر چه اين ميزبان سريع الرضاست، لكن مراعات ادب تا جايي كه در قدرت است بايد از اين طرف باشد، آري زائر به وقت وداع بايد دامن كعبه را بگيرد و دركمال خضوعوخشوع و بااشك به محضر حضرت محبوب عرضه بدارد:

[١] من لا يحضره الفقيه : ٢/٢١١، حديث ٢١٨٣.