پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣١٠ - برگ درختان سبز !

حال فعاليّت و ساختن تركيبات جديد با خواص تازه است. گاه ميوه در آغاز بى‌مزّه است، سپس كاملًا ترش، و بعد كاملًا شيرين مى‌شود؛ و هر زمان تجزيه و تركيب تازه‌اى در درون آن رخ مى‌دهد و رنگ‌هاى آن نيز پيوسته دگرگون مى‌شود و اين از عجائب خلقت خدا است كه قرآن مجيد در آيه فوق مخصوصاً انسان‌ها را به مطالعه آن دعوت كرده است.

در ششمين آيه مورد بحث، نخست به قطعات مختلف زمين كه داراى استعدادهاى متفاوت براى پرورش انواع درختان و گياهان و غير آن مى‌باشند اشاره كرده؛ مى‌فرمايد: «در زمين قطعات مختلفى است كه در همسايگى يكديگرند (با استعدادهاى كاملًا متفاوت) وَ فِى اْلأَرْضِ قِطَعٌ مُتَجاوِراتٌ‌

با اينكه اين قطعات به يكديگر چسبيده‌اند؛ بعضى شيرين و قابل هرگونه زراعت، و بعضى شوره‌زار كه مطلقاً سنبلى از آن بر نمى‌خيزد. گاه بعضى از اين قطعات فقط به درد اشجار و درختان يا نوع خاصّى از آنها مى‌خورد، و بعضى ديگر مناسب زراعت يا نوع خاصّى از زراعت است؛ و اين عجيب است كه زمين‌هاى به هم پيوسته اين چنين متفاوت و آماده براى انجام مأموريت‌هاى مختلف‌اند.

بعد از ذكر اين مقدمه، به انواع درختان و زراعت‌ها اشاره كرده، مى‌افزايد:

«و در همين زمين باغ‌هايى از انواع انگور و زراعت و نخل‌ها وجود دارد كه بعضى از يك پايه و ساقه مى‌رويند و بعضى از پايه‌هاى مختلف» وَ جَنّاتٍ مْ أَعْنابٍ وَ زَرْعٌ وَ نَجِيْلٌ صِنْوانٌ وَ غَيْرُ صِنْوانٍ‌

«اعْناب» جمع‌ «عنب» به معنى انگور، و «نخيل» جمع‌ «نخل» و «نخيلة» به معنى درخت خرما است؛ و ذكر اين دو به صيغه جمع احتمالًا اشاره به انواع مختلف انگور و خرما است؛ چرا كه اين ميوه‌ها صدها يا هزاران نوع مختلف دارند.

تعبير به‌ صِنْوانٌ وَ غَيْرُ صِنوانٍ‌ با توجّه به اينكه‌ «صنوان» جمع‌ «صنو» به معنى شاخه‌اى است كه از تنه اصلى درخت بيرون مى‌آيد؛ ممكن است اشاره به‌