پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٥٧ - ٣- باد و باران در احاديث اسلامى

ب- اشباع هوا از بخار و تقطير آن.

در مورد شرط اوّل گرچه هيچگاه هوا خالى از بخار آب نيست و حداكثر تا حدود ٥٠ گرم در متر مكعب مى‌رسد؛ ولى اين اندازه رطوبت براى تشكيل ابر و ريزش باران كافى نيست، بلكه بايد مرتباً به آن امداد رسد. يعنى پس از تشكيل ابر و ريزش باران، هواى تازه حامل بخار آب پياپى برسد، و باد مستمراً بوزد، و مبدء يا مسير آن از دريا يا جنگل‌هاى انبوهى باشد تا توشه رطوبتى به حدّ كافى با خود بردارد.

امّا شرط دوّم يعنى رسيدن به حالت اشباع و حدوث پديده تقطير (عرق كردن هوا و تبديل بخار به مايع) لازمه‌اش سرد شدن هوا است. همانطور كه در زمستان شيشه پنجره اطاق‌هايى كه در آن اشيائى مثل سماور و ديگ، بخار توليد مى‌كنند؛ عرق مى‌نمايند ...

يگانه عامل مؤثّر براى سرد شدن هوا كه آن را به مرحله تشكيل ابر و تقطير برساند اوج گرفتن و بالا رفتن هوا است؛ و بالا رفتن هوا به سه نوع يا در سه مورد پيش مى‌آيد، و در هر مورد باران خاصّى نازل مى‌شود.

الف- برخورد باد به برجستگى‌هاى زمين و صعود از دامنه‌هاى كوهستانى كه توليد باران‌هاى كوهستانى مى‌كند.

ب- گرم و سبك شدن و صعود فوق‌العاده هوا در اثر تابش آفتاب و تماس با مناطق داغ (باران‌هاى طوفانى).

ج- برخورد دو جناح سرد و گرم باد، و زير و رو رفتن آنها (باران‌هاى جبهه‌اى) و تمام ابرها و باران‌ها، ناشى از يكى از سه پيش‌آمد فوق است و از همه مهم‌تر نوع آخر است.

پس باد در كليّه مراحل مربوط به ابر و باران از برداشتن بخار آب و رساندن آن به سرزمين‌هاى خشك گرفته، تا بالا رفتن و سرد شدن، و بالاخره به هم زدن و بارور كردن ابر دخالت دارد؛ و ابر و باران بدون باد ممكن نيست. اصولًا ابر چيزى جز باد، يعنى باد حامل آب نمى‌باشد».